Numer 1 (47)/2010

Katarzyna Gójska-Hejke
Jakiś czas temu głośnym echem odbiła się informacja o postawieniu zarzutów karnych dziennikarzowi Radia Zet oraz dziennikarzowi TVN24. Zapanowało oburzenie mainstreamowych mediów: groźba więzienia dla tych, którzy rzekomo mieli ujawnić tajemnicę państwową, to nic innego, jak próba zastraszenia środowiska i działania w kierunku ograniczenia wolności słowa. Zgoda. Jednak by w pełni zrozumieć sytuację, należy cofnąć się o kilka miesięcy. Na przełomie kwietnia i maja ubiegłego roku Radio Zet wykryło przerażającą aferę. Dowiedziało się, iż dziennikarze „Gazety Polskiej” – szczególnie moja skromna osoba – wchodzili w posiadanie tajemnic państwowych, a źródłem przecieku miał być prezes IPN. Tłumacząc na język prostych faktów – jedni dziennikarze podpuszczeni przez służby i polityków donieśli na...
Bohdan Urbankowski
Sowieckie słowo honoru Wyrok sądowy jest jak słowo dane przez sąd podsądnemu: zostałeś skazany na tyle lat, po tym czasie wyjdziesz na wolność. Wyroki w procesie przywódców Państwa Podziemnego nie były – co zachwycało zwłaszcza prasę angielską – wysokie. Generał Okulicki, ostatni dowódca AK, otrzymał 10 lat; delegat rządu na kraj, wicepremier Jan Stanisław Jankowski – 8, Stanisław Jasiukowicz, zastępca delegata Rządu i wiceprezes Stronnictwa Narodowego – 5, Kazimierz Pużak, przewodniczący Rady Jedności Narodu, przywódca PPS-WRN – został zwolniony 1 listopada 1945 r. i powrócił do Polski. Okulicki został zamordowany najprawdopodobniej już w Wigilię 1946 r., Jankowski – w więzieniu we Władymirze w 1953 r., dwa tygodnie przed końcem wyroku. Również przed upływem wyroku zamordowano na...
Mateusz Matyszkowicz
Koncepcja industrializacyjna Interpretacji upadku mężczyzny jest sporo. Zgodnie z jedną z nich, najbliższą szeroko rozumianej tradycji marksistowskiej, przyczyn tego zjawiska należy upatrywać w materialnych przemianach społeczeństwa zachodniego. Industrializacja, której towarzyszyła urbanizacja, doprowadziła do powstania nowego typu rodziny oderwanej od tradycyjnych więzów. Logika zaś systemu kapitalistycznego sprawiała, że rynek musiał zataczać coraz szersze kręgi i wciągać nowe grupy społeczne. Kobieta potrzebna była jako siła robocza w rozwijających się fabrykach i jako konsument wytwarzanych dóbr. W ten sposób stawała się coraz bliższa mężczyźnie, a zarazem zaczęła domagać się tych samych przywilejów. Kobieta stała się więc nowym proletariatem i nowym nośnikiem idei...
Elżbieta Królikowska-Avis
Dekada lat 60. i 70. – czas radosnej rewolucji obyczajowej, „upodmiotowienia nastolatków” i dostępu do nieznanych dotąd dóbr: prawa wypowiadania się w sprawach publicznych, kreowania nowego stylu życia, kultury, nieskrępowanego seksu. Początki kształtowania się ideologii hippisowskiej, która stanowi rodzaj mitu założycielskiego nowoczesnej liberalnej Ameryki. A więc Bob Dylan i Martin Luther King, Woodstock i Czarne Pantery, antywojenna retoryka demokratów. Hasła potępiające kapitalizm i konsumpcjonizm, likwidacji opresyjnych struktur – państwo, szkoła, rodzina – które ograniczają wolność jednostki i jako takie winny zniknąć bez śladu, a na ich miejsce pojawić się kraina szczęśliwości w rodzaju hippisowskich komun w Kalifornii. To właśnie wtedy nastąpiło otwarcie się na świat,...
Katarzyna Gójska-Hejke
Mam wrażenie, iż notorycznie lekceważymy zmiany społeczne, jakie dokonały się w czasie półwiecza rządów komunistów. Drobiazgowo analizujemy współczesność, jakby zapominając, iż u jej podstaw leży czas zniewolenia, który niezwykle intensywnie przerył świadomość pokoleń Polaków. Po pierwsze, wywrócił hierarchię społeczną. By awansować, móc realizować swoje marzenia i rozwijać talent, należało albo stać się pokornym wobec systemu, albo tę pokorność udawać. Odwaga, patriotyzm, honor były powodem marginalizacji, a często wręcz eliminacji z życia społecznego. Wspomnienie wojny, jej ofiar i losu żołnierzy podziemia antykomunistycznego po tzw. wyzwoleniu było dodatkowym czynnikiem wspomagającym funkcjonariuszy aparatu represji w łamaniu charakterów. Pozbawianie dorobku wypracowanego przez...

Pages