Historia

Piotr Lisiewicz
Wolał mecze Pogoni Lwów od odwiedzania Filharmonii, a swoje matematyczne twierdzenia spisywał w kawiarni „Szkocka”. Nigdy nie skończył studiów, a jako wykładowca przychodził nierzadko na uniwersytet prosto z nocnej balangi. A poza tym był jednym z kilkudziesięciu najwybitniejszych uczonych na świecie. I chyba nie było w historii nauki bardziej barwnej postaci niż polski geniusz matematyczny Stefan Banach. Od 11 listopada 2018 roku kawaler Orderu Orła Białego, który nadał mu pośmiertnie prezydent Andrzej Duda. Mimo że tytuły naukowe miał w serdecznym poważaniu, a formalną edukację zakończył na drugim roku studiów, Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie postanowił podstępem zmusić go do obrony – dopuszczonego w drodze wyjątku bez...
Dariusz Jarosiński
Komuniści bali się legendy Powstania Warszawskiego, legendy żołnierzy Armii Krajowej. Czerwoni propagandyści podjęli już pod koniec 1944 roku próbę przejęcia tej legendy. Podkreślali w swoich publikacjach bohaterstwo żołnierzy Armii Ludowej biorących udział w Powstaniu i kunktatorstwo, tchórzostwo żołnierzy AK. Po upadku Powstania Warszawskiego przez ponad trzy miesiące specjalne oddziały niemieckie  metr po metrze równały z ziemią stolicę Polski. Po uzgodnieniu z Hitlerem Reichsführer SS Heinrich Himmler wydał rozkaz: „To miasto ma całkowicie zniknąć z powierzchni ziemi i służyć jedynie jako punkt przeładunkowy dla transportu Wehrmachtu. Kamień na kamieniu nie powinien pozostać. Wszystkie budynki należy zburzyć aż do fundamentów. Pozostaną tylko...
Jakie było główne zadanie 1. Armii Konnej Siemiona Budionnego? Miała przede wszystkim oddziaływać na wroga w sposób psychologiczny, paraliżować go strachem i przerażać wizją swego potężnego niszczycielskiego żywiołu, sprawiając wrażenie „jakiejś hordy barbarzyńców – z głębi Azji, z głębi historii idącej przeciw Europie”. Armia Konna Siemiona Budionnego po raz pierwszy starła się z wojskiem polskim w ostatnich dniach maja 1920 roku. W zwycięskiej dla nas bitwie pod Wołodarką Sowietów rozgromił 1. Pułk Ułanów Krechowieckich, rzucając przeciwko zmasowanej kawalerii rosyjskiej, ciągnącej się szerokim kilometrowym pasem konnicy, trzy swoje nieulękłe pododdziały. Pierwszy dosięgnął nieprzyjaciela szwadron dowodzony przez rotmistrza Racięskiego i ...
„Od czasu rozbiorów Polski Europa jest w stanie grzechu śmiertelnego” – zapisał w swoim „Dzienniku” Paul Claudel (1868–1955) pod datą 15 listopada 1908 roku. Pisarz uważał, że dopóki ten grzech nie zostanie odpokutowany, kontynent nie zazna spokoju. Wydaje się, że ten twórca lepiej rozumiał duchowy dramat współczesnych losów Europy niż niejeden Polak. Pius XII uznawał Claudela za największego pisarza chrześcijańskiej Francji. Po młodości pełnej buntu ten niezwykle płodny pisarz, autor dramatów granych na najlepszych scenach Europy, doznał nawrócenia – w dzień Bożego Narodzenia, w katedrze Notre Dame w Paryżu. Był wielkim przyjacielem Polski. Inspiracją jego najznakomitszych dzieł była miłość do córki oficera powstania styczniowego Władysława Ścibor-Rylskiego,...
W domu Grażyny Kresowatej, która od lat przyjaźniła się z Marianną Bocian, zadzwonił telefon. W słuchawce odezwał się głos poetki, która zapytała, co u Kresowatej dziś na obiad. Kiedy dowiedziała się, że Grażyna i jej mąż Zbigniew – nawiasem mówiąc, też poeta – jedzą lubiane przez nią łazanki, stwierdziła krótko: „O, k…wa, to przyjeżdżam”. Wspomnienie o łazankach znalazłam w tekście Barbary Soli („Poetka, która uwielbiała łazanki, kradła z klombów i paliła jak smok”, „Gazeta Wrocławska” nr 72, 2010). Rozproszone po gazetach artykuły, wiersze, które dziś kojarzą naprawdę nieliczni (ale kto dziś w ogóle kojarzy poezję wychodzącą poza kanony lektur szkolnych?!), a przede wszystkim legenda i opowieść o ekscentryczce,...

Pages