Jarosław Grzędowicz

Jarosław Grzędowicz
XIX-wieczne przesądy żywieniowe Zdaniem niektórych uczonych oznaczenia na opakowaniach mogą zawierać błąd prowadzący do niedoszacowania zawartości kalorycznej niektórych produktów nawet do 25 proc. Według nich, by dbanie o liczbę kalorii miało sens, należałoby większość tabel zawartości energetycznej żywności obliczyć na nowo. Wszelkie tabelki i obliczenia dotyczące zawartości kalorycznej oparte są na systemie stworzonym przez amerykańskiego chemika Wilbura Olina Atwatera pod koniec XIX w. Obliczył on ilość energii zawartej w różnych pokarmach, spalając ich odważone próbki w kontrolowanych, identycznych warunkach i mierząc ilość wydzielonej w formie ciepła energii. Następnie musiał ustalić, ile z tej energii zostanie wchłonięte przez ciało. Atwater zdawał sobie sprawę, że żywność...
Jarosław Grzędowicz
Istotą wiary w spisek lub tajemną siłę rządzącą światem jest naturalna i przyrodzona człowiekowi koncepcja nazywana przez Shermera patternicity, co można przetłumaczyć jako „wzoryzm” – skłonność do odnajdywania wzorów – prawidłowości w otaczającym świecie. Współczesna nauka nader często chce, byśmy postrzegali rzeczywistość jako ciąg zdarzeń stochastycznych – rządzonych przez przypadek. Losowa ma być praprzyczyna życia, ciągiem przypadkowych zachowań materii mają być ewolucja i dobór naturalny, codzienne życie i jego kluczowe zdarzenia również mają być w większości losowym nałożeniem się wielu procesów statystycznych. Podobnie wydarzenia polityczne muszą być skomplikowanym ciągiem przypadkowych decyzji, okoliczności, prawidłowości społecznych i funkcjonowania systemu społecznego....
Jarosław Grzędowicz
Broń (nie) dla wszystkich Od starożytności broń mogli nosić jedynie obywatele wolni. W świecie, który nie znał wolnej prasy, niezależnego sądownictwa, swobody wyznania, istniało jednak zasadnicze prawo – do ochrony własnego życia i mienia. Istniały rodzaje broni, które stały się wyznacznikiem statusu – należały do nich zwłaszcza miecz i jego pochodne. W Hiszpanii np. jedynie szlachetnie urodzeni upoważnieni byli do noszenia tego oręża. Ludzie niskiego stanu mogli wsunąć sobie za szarfę w pasie jedynie składany nóż zwany navajo, który po rozłożeniu potrafił jednak czasem dorównywać rozmiarami krótkiemu mieczowi. Rzadko ścigano posiadanie broni myśliwskiej – łuków, oszczepów czy rohatyn. W Polsce rozbiorowej broń myśliwską i białą na ogół, z wyjątkiem niektórych okresów prześladowań...
Jarosław Grzędowicz
Widmo Czarnobyla Obecnie na świecie działa 435 jądrowych bloków energetycznych, produkujących łącznie 370 GW. Najwięcej energii elektrycznej pochodzącej z reaktorów atomowych uzyskuje się we Francji – 78 proc., w Belgii – 54 proc., w Korei Południowej – 39 proc., Szwajcarii – 37 proc., Japonii – 30 proc., USA – 19 proc. i Rosji – 16 proc. Ze wszystkich tych reaktorów jedynie 48 ma mniej niż 10 lat. Pierwsze elektrownie atomowe powstały w latach 50., a najwięcej zbudowano ich w drugiej połowie lat 60. i w 70. Po katastrofie reaktora w Czarnobylu w 1986 r. świat stopniowo wycofał się z rozwijania energetyki atomowej. Pośrednią ofiarą stała się elektrownia jądrowa w Żarnowcu, której budowę wkrótce wstrzymano pod naciskiem opinii publicznej. Słowo „Czarnobyl” miało na zawsze położyć się...
Jarosław Grzędowicz
Chaos, który towarzyszy tematyce uzależnień, dosyć trafnie opisuje zaproponowana w 1984 r. na łamach pisma naukowego „Abuse” definicja uzależnienia autorstwa Burglassa i Shaffera, głosząca, iż uzależnieni to: „Pewna grupa osób zażywająca pewne substancje w pewien sposób, który  w pewnych okresach historii jest nie do zaakceptowania przez pewną grupę osób, z powodów pewnych i niepewnych”. Większość ludzi nie ma wątpliwości, w jakiej sytuacji można mówić o rzeczywistym i realnym uzależnieniu. Jest to myślenie pokrewne definicjom stosowanym przez terapeutów do lat 80., zawierające dosyć subiektywną ocenę, kiedy można mówić o uzależnieniu – gdy chodzi o zachowania nawykowe, częste, regularne i stereotypowe, których uzależniony nie jest w stanie przerwać i które wpływają na jego życie...

Pages