POLOWANIE na „Uskoka”

Wybór konspiracji

Zdzisław Broński urodził się 24 grudnia 1912 r. w Radzicu Starym (pow. Lubartów) w woj. lubelskim. Jego rodzice, Franciszek i Apolonia z Warchulskich, prowadzili 12-hektarowe gospodarstwo rolne. Był trzecim spośród czworga dzieci. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczęszczał do gimnazjum w Lublinie, jednak nie złożył egzaminu dojrzałości. W 1934 r. powołano go do odbycia służby wojskowej w 23. PP we Włodzimierzu Wołyńskim. Ukończył wówczas szkołę podoficerską i otrzymał stopień plutonowego. Po powrocie do domu pracował w gospodarstwie rodziców. Należał do miejscowego koła Związku Młodzieży Wiejskiej „Siew”.


Od lewej: mjr Hieronim Dekutowski „Zapora” i kpt. Zdzisław Broński „Uskok”

W sierpniu 1939 r. zmobilizowano go, uczestniczył w walkach wrześniowych w szeregach 50. PP jako dowódca plutonu ckm. 8 września dostał się do niewoli i umieszczono go w Stalagu IIb w Hammerstein, następnie został skierowany do pracy w gospodarstwie rolnym, skąd zbiegł 17 października 1940 r. Po powrocie do domu nawiązał łączność z powstającymi strukturami konspiracyjnymi. Wstąpił w szeregi Polskiej Organizacji Zbrojnej „Racławice”. W 1941 lub 1942 r. przeszedł do ZWZ-AK, gdzie pełnił funkcję dowódcy placówki w Rodzicu Starym w I Rejonie Obwodu AK Lubartów. Początkowo posługiwał się pseudonimem „Zdzich”, a następnie „Uskok” – któremu pozostał wierny do końca. W tym czasie dowodzony przez niego pluton liczył 35 żołnierzy.

Mieczysław Lisowski „Chaziaj”, „Żagiel”, od 1940 r. żołnierz ZWZ-AK, od 1944 r. w oddziałach samoobrony AK i WiN Zdzisława Brońskiego „Uskoka”, właściciel gospodarstwa w Dąbrówce, gdzie znajdował się bunkier kpt. „Uskoka”

Jesienią 1943 r., po serii aresztowań przeprowadzonych przez Niemców w obwodzie lubartowskim, zaczął się ukrywać i organizować grupę partyzancką. 16 maja 1944 r. grupa „Uskoka” została przemianowana na Oddział Lotny nr VI...
[pozostało do przeczytania 91% tekstu]
Dostęp do artykułów: