Totalitaryzm wiecznie żywy

Faszyzm był antymarksizmem Wprawdzie twierdzi się, że minione radykalne ruchy przyczyniły się do „modernizacji” Europy i w ogóle „Zachodu”, ale najczęściej pomija się milczeniem głoszone wówczas treści. Mit modernizacyjnych skutków lewicowego radykalizmu bywa jednak podważany przez obrachunkowe publikacje. W Polsce znana jest książka Bettiny Röhl, córki Ulrike Meinhof, która opisała ponurą i krwawą „zabawę w komunizm” w ówczesnej Republice Federalnej. Przetłumaczono także książkę Goetza Aly’ego „Unser Kampf ’68. Gniewne spojrzenie w przeszłość”, w której wskazał on na podobieństwo postaw niemieckich radykałów lewicowych do postawy pokolenia ich rodziców, zafascynowanych narodowym socjalizmem. Radykalizmy XX wieku spotkały się i uzupełniały. Kategorie prawica – lewica są mylące. Nie przypadkiem wielu członków bojówek komunistycznych wstąpiło później do SA. Partia Hitlera nie bez kozery nosiła nazwę Narodowo-Socjalistyczna Partia Niemiec. Faszyzm – jak pokazały badania historyków idei – wyniknął z transformacji marksizmu. Jak twierdził znany niemiecki konserwatywny historyk Ernst Nolte, faszyzm był antymarksizmem, który starał się zniszczyć przeciwnika przez stworzenie radykalnie przeciwstawnej, ale mimo to pokrewnej ideologii i przez zastosowanie prawie identycznych, choć odpowiednio zmodyfikowanych metod. Inny badacz, Zeev Sternhell, przekonująco analizował transformację ideową, która prowadziła od Marksa, przez Sorela do Mussoliniego – i Lenina. Oczywiście
     
15%
pozostało do przeczytania: 85%

Artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

Kup subskrypcję, aby mieć dostęp do wszystkich tekstów www.panstwo.net

Masz już subskrypcję? Zaloguj się

* Masz pytania odnośnie subskrypcji? Napisz do nas prenumerata@swsmedia.pl

W tym numerze

  • fot.Xinhua/PAP/News Pictures

    Hołd Tuska

    Donald Tusk tak naprawdę jest dziełem Angeli Merkel. Wszyscy w Europie wiedzieli, że to ona wybrała go na przewodniczącego Rady Europejskiej. Przekonała Brytyjczyków i Francuzów, bardzo długo...
    Piotr Grochmalski
  • Morskie Oko / Jan Nepomucen Głowacki

    Z wędrówek po ziemi naszej

    Po tym, jak w 1918 roku Rzeczpospolita zrosła się w jedną całość, wśród Polaków zrodziła się nieodparta potrzeba wędrówek po ojczystym kraju. Z ulotnych wspomnień wędrowców o artystycznych duszach...
    Agnieszka Kowalczyk
  • 68_fot. ALEXEI DRUZHININ/RIA NOVOSTI/KREMLIN POOL/PAP/EPA

    Reżim Putniewa

    Początek roku potwierdza zaostrzenie kursu polityki wewnętrznej rosyjskich władz i kolejny krok w stronę klasycznego autorytarnego reżimu. Polityka zagraniczna schodzi na plan drugi. Jeśli reżim...
    Antoni Rybczyński
  • fot. NAC

    Obawy Prymasa Wyszyńskiego, czyli o wadach narodowych Polaków

    W kwietniu 2020 roku odwołano uroczystości beatyfikacyjne kardynała Stefana Wyszyńskiego, które prawdopodobnie w 2021 roku także się nie odbędą. Czy prymas nie zasłużył na większe przygotowania, czy...
    Jakub Augustyn Maciejewski
  • FOT.ADOBE STOCK

    Kryzys męskości?

    Dziś trudno zdefiniować, na czym tak naprawdę polega męskość. Sami mężczyźni gubią się w swoich rolach i nie wiedzą, czego się od nich oczekuje. Zróżnicowanie nacisków, jakim są poddawani,...
    Małgorzata Matuszak
  • fot. arch.

    Nie patrz na nas!

    Gdyby nie śmierć ojca Maksymiliana Kolbego, polskiego franciszkanina, w bunkrze głodowym obozu koncentracyjnego Auschwitz, być może wielu ludzi Zachodu – Francuzów, Holendrów, Belgów – nie...
    Ewa Polak-Pałkiewicz