Czym jest… polityka jako troska o dobro

Termin „polityka” wywodzi się bezpośrednio z języka greckiego, gdzie „ta polityka” określa wszystkie sprawy związane z państwem i społeczeństwem, z „polis” (gr. „państwo-miasto”). W starożytności myśl etyczna i myśl polityczna były bardzo mocno ze sobą związane. Uważano wtedy, że szczęście obywateli jest tym, ze względu na co ludzie łączą się we wspólnoty państwowe: ludzie łączą się po to, by szczęście osiągnąć. Najdobitniej wyraził to Arystoteles w swej „Polityce”: państwo jest „zespołem ludzi na pewnym miejscu dla zabezpieczenia się przed wzajemnymi krzywdami i dla ułatwienia wymiany towarów”, przede wszystkim jednak „wspólnotą szczęśliwego życia, obejmującą rodziny i rody, dla celów doskonałego i samowystarczalnego bytowania”. W tej najważniejszej dla człowieka wspólnocie, by rządzona była rozumnie, winny rządzić prawa. Ci zaś, którzy polityką zajmują się z racji powierzonej im władzy, winni być kwintesencją – człowieka i człowieczeństwa.

Arystoteles uważał, że „fronesis”, cnota myślenia praktycznego, trojakiego jest rodzaju, bo obejmuje sobą trzy obszary ludzkiego działania: jeśli odnosi się do pojedynczego człowieka, nazywana jest rozsądkiem; jeśli kieruje się ku zbiorowości, którą tworzą ludzie mieszkający w jednym gospodarstwie – ekonomiką; jeśli zaś działaniem swym obejmuje obszar państwa – nazywana jest właśnie polityką. Cnota ta zdana na różnicę między dobrem a złem, między prawdą a fałszem i – równocześnie – umiejącą odróżnić dobro od zła. Fundamentalną przesłanką dla jej działania jest to, że dobro nie jest złem, a zło nie może być dobrem. Tyle więc posiada człowiek rozsądku, ile dostępu do dobra. Ono zaś wyjawia się temu tylko, kto jest dobry, każdemu na jego miarę. Jeśli zatem chcemy osiągnąć swym działaniem dobro, problem tkwi w tego dobra rozpoznaniu, w tym, by to, co się jawi, było dobrem naprawdę. Każdy też samego siebie czyni człowiekiem doskonałym etycznie. Bądź nie czyni. 
Zajmowanie się polityką zacząć więc...
[pozostało do przeczytania 44% tekstu]
Dostęp do artykułów: