Śmiercią starsi, Polską bogatsi, Bogiem smutniejsi

Poprzednie miesięczniki

Pamiętnik dorosłego dziecka Wanda urodziła się w rodzinie nauczycielskiej, co nie pozostało bez wpływu na jej rozwój. Dodatkowych bodźców dostarczały liczne przeprowadzki. Przyszła na świat w Sochaczewie, w 1937 r. rodzina zamieszkała w Piotrkowie – tam mała Wandzia przeżyła wybuch wojny i aresztowanie ojca. Po jego uwolnieniu, wiosną 1940 r., państwo Przybylscy przenieśli się do Warszawy, gdzie zamieszkali w byłym Domu Akademiczek na Tamce. Ze względu na trudne warunki lokalowe Wandę przewieziono na jakiś czas do Anina. Tam, wiosną 1942 r., dziewczynka zaczęła pisać swój drugi w życiu pamiętnik mający typowe cechy wrażliwej uczennicy. Przeważają relacje z koleżeńskich spotkań i rozmów, ubarwiają go przepisane lub własne wiersze. 1 sierpnia 1942 r. Wandzia napisała: „Teraz zaczęła się u mnie mania pisania wierszy”. Pojawiają się też zapisy świadczące o dużej wrażliwości i otwarciu na ludzi. Następuje pierwszy krok w dorosłość: 10 sierpnia 1942 r. zanotowała, iż widziała na stacji dwóch niemieckich żołnierzy. A właściwie, że to oni jej się przyglądali, i to z niekłamaną miłością. O jednym z wehrmachtowców mówiła: „On pewno ma taką małą córeczkę, którą zostawił. Miał łzy w oczach, jak uśmiechał się do małej dziewczynki. Było mi go żal! Bardzo żal!”. Z biegiem dni rzeczywistość podsuwała dziecku sceny coraz okrutniejsze. W pamiętniku pojawiły się wspomnienia z wojny. Pod datą 20 sierpnia trafimy na opis likwidacji falenickich Żydów. Zapis z tego dnia zaczyna
     
7%
pozostało do przeczytania: 93%

Artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

Kup subskrypcję, aby mieć dostęp do wszystkich tekstów www.panstwo.net

Masz już subskrypcję? Zaloguj się

* Masz pytania odnośnie subskrypcji? Napisz do nas prenumerata@swsmedia.pl

W tym numerze

  • fot.Xinhua/PAP/News Pictures

    Hołd Tuska

    Donald Tusk tak naprawdę jest dziełem Angeli Merkel. Wszyscy w Europie wiedzieli, że to ona wybrała go na przewodniczącego Rady Europejskiej. Przekonała Brytyjczyków i Francuzów, bardzo długo...
    Piotr Grochmalski
  • Morskie Oko / Jan Nepomucen Głowacki

    Z wędrówek po ziemi naszej

    Po tym, jak w 1918 roku Rzeczpospolita zrosła się w jedną całość, wśród Polaków zrodziła się nieodparta potrzeba wędrówek po ojczystym kraju. Z ulotnych wspomnień wędrowców o artystycznych duszach...
    Agnieszka Kowalczyk
  • 68_fot. ALEXEI DRUZHININ/RIA NOVOSTI/KREMLIN POOL/PAP/EPA

    Reżim Putniewa

    Początek roku potwierdza zaostrzenie kursu polityki wewnętrznej rosyjskich władz i kolejny krok w stronę klasycznego autorytarnego reżimu. Polityka zagraniczna schodzi na plan drugi. Jeśli reżim...
    Antoni Rybczyński
  • fot. NAC

    Obawy Prymasa Wyszyńskiego, czyli o wadach narodowych Polaków

    W kwietniu 2020 roku odwołano uroczystości beatyfikacyjne kardynała Stefana Wyszyńskiego, które prawdopodobnie w 2021 roku także się nie odbędą. Czy prymas nie zasłużył na większe przygotowania, czy...
    Jakub Augustyn Maciejewski
  • FOT.ADOBE STOCK

    Kryzys męskości?

    Dziś trudno zdefiniować, na czym tak naprawdę polega męskość. Sami mężczyźni gubią się w swoich rolach i nie wiedzą, czego się od nich oczekuje. Zróżnicowanie nacisków, jakim są poddawani,...
    Małgorzata Matuszak
  • fot. arch.

    Nie patrz na nas!

    Gdyby nie śmierć ojca Maksymiliana Kolbego, polskiego franciszkanina, w bunkrze głodowym obozu koncentracyjnego Auschwitz, być może wielu ludzi Zachodu – Francuzów, Holendrów, Belgów – nie...
    Ewa Polak-Pałkiewicz