Ideologiczna „współpraca”

Bułgarski trop

Innym przykładem współpracy były stosunki z bułgarskim MSW. Bułgarzy przekazywali Polakom informacje dotyczące zachowania się podczas pobytu w ich kraju aktora Marka Kondrata i Wandy Sławek z Przedsiębiorstwa Realizacji Filmowych „Zespoły Filmowe”. Chodziło głównie o ich negatywne wypowiedzi pod adresem ZSRR. Informacje te miały posłużyć do ewentualnego wykorzystania operacyjnego.

Bułgarskie MSW zwracało się też o pomoc w przeciwdziałaniu organizacji wystawy malarza Walerego Pawłowa z Warny, którego obrazy miały charakter antysocjalistyczny i wymierzone były w system komunistyczny: „proszę poinformować Wydział III KW MO we Wrocławiu, aby spowodowali, żeby Pawłow nie zorganizował tej wystawy”. Działania te najprawdopodobniej podjęto, skoro po kilku dniach zastępca dyrektora Departamentu III MSW płk Stanisław Stochaj informował dyrektora Gabinetu MSW płk. Józefa Chomętowskiego, że do wystawy nie doszło. Bułgarskie służby interesowały się także uczestnikami Festiwalu Sztuk Współczesnych we Wrocławiu i ich ewentualnymi spotkaniami z polskimi opozycjonistami w 1977 r.

Niezwykle ciekawie brzmiała informacja dotycząca próby zorganizowania w Bułgarii w 1978 r. przedstawicielstwa firmy fonograficznej EMI przez Christofera Johna, menedżera zajmującego się kontaktami z Europą Wschodnią. Podstawą do prowadzenia czynności operacyjnych miał być fakt, że John był żonaty z Polką oraz był jurorem na festiwalu w Sopocie. W związku z tym bułgarskie SB chciało wiedzieć, czy w Polsce znajdują się jakieś materiały operacyjne dotyczące Johna lub jego żony do ewentualnego wykorzystania.

Niemiecka precyzja

Podobnie, jak w przypadku sowieckich i bułgarskich służb, układała się współpraca ze wschodnioniemiecką Stasi. NRD-owskie służby specjalne zajmowały się polskimi twórcami w różnych sytuacjach: kiedy zainteresowanie zgłosiła strona polska, kiedy pisarz polski utrzymywał kontakty z...
[pozostało do przeczytania 43% tekstu]
Dostęp do artykułów: