Wspomnienia z Syberii

arch.
Po przeszło 160 latach znów trafiają w ręce czytelników „Wspomnienia z Syberii” Ewy Felińskiej, matki przyszłego świętego Zygmunta Szczęsnego. Oglądamy w nich daleką Północ oczami kobiety niezwykle wrażliwej, chłonącej każdy szczegół nieznanej sobie rzeczywistości, a do tego odważnie mierzącej się z przeciwnościami losu, z rozpaczą, lękiem, tęsknotą…

Ewa Felińska to szlachcianka rodem z Litwy, autorka powieści obyczajowych i pamiętników, wreszcie pierwsza na ziemiach polskich samodzielna działaczka niepodległościowa i konspiratorka, która za udział w spisku Szymona Konarskiego została zesłana na Sybir. Swój dramat rozłąki z ojczystą ziemią i najdroższą na świecie gromadką dzieci, swą drogę na Północ, a potem pobyt na wygnaniu w Berezowie opisała we wspomnieniach, które po raz pierwszy ukazały się w 1850 r. na łamach wileńskiego „Athenaeum”. Teraz zaś, po przeszło 160 latach, znów trafiają w ręce czytelników, tyle że w uwspółcześnionym opracowaniu Marty Gambin-Żbik, by tak samo jak przed laty sycić naszą ciekawość obrazami z życia nie tylko mieszkańców Berezowa, lecz także dzikich Ostiaków i Samojedów czy wreszcie napotkanych po drodze polskich zesłańców…
Aby jej wspomnienia mogły przejść przez cenzurę, musiała wiele przemilczeć, pisząc tak, jakby nie doświadczała traumy wygnania, lecz jak gdyby  uczestniczyła w jakiejś ekscytującej podróży do najdalszych zakątków świata. Mimo to jednak w jej opowieściach wciąż daje się odczuć dojmującą tęsknotę za domem, za dziećmi, za ojczyzną. Wbrew temu, co ją spotkało, żyła nadzieją, że dane jej będzie jeszcze do niej powrócić… Teraz oto otwierał się przed nią inny świat – obcy, ale pociągający swą egzotyką, niespotykanymi nigdzie indziej formami życia społecznego i rodzinnego, nieznanymi dotąd obyczajami, obrzędami i wierzeniami. Wspomnienia przyjęte zostały przez jej współczesnych z entuzjazmem. Sam Kraszewski pisał, że wszystko w nich „proste, szczere, naiwne, prawdziwe, a przez tęż samą...
[pozostało do przeczytania 91% tekstu]
Dostęp do artykułów: