Stany Zjednoczone Rzeczypospolitej

Atak monarchii absolutnych na Rzeczpospolitą był próbą zapobieżenia stworzeniu polskich Stanów Zjednoczonych w sercu Europy. Do dziś jednak ta idea żyje w Polakach i może być atrakcyjna dla innych nacji w starciu z rosyjskim totalitaryzmem. USA jest państwem unikatowym pod względem konstrukcji. Nacje wyznające różne religie i pochodzące z kultur całkowicie odmiennych stworzyły spójny, dynamicznie rozwijający się kraj. Jedną z przyczyn sukcesu Stanów Zjednoczonych była forma organizacyjna gwarantująca zachowanie pewnej odrębności mniejszym państwom, które je tworzyły. Amerykanie mieli też sporo szczęścia. Zbudowali swój kraj w miejscu, w którym nie zagrażała im żadna licząca się potęga lądowa. Oddalenie od europejskich monarchii pozwoliło USA przetrwać momenty początkowych kryzysów związanych z tworzeniem ostatecznej koncepcji państwa. Takiego szczęścia nie miała I Rzeczpospolita. To właśnie tutaj powstała koncepcja budowy pierwszych „stanów zjednoczonych”. Istotą tej struktury była federacja różnych narodów pod wspólnym berłem. Budowę Rzeczypospolitej zapoczątkował sojusz polsko-węgierski, później przekształcony w unię polsko-litewską. Książę Litwy ożeniony z węgierskiego pochodzenia polską królową stanął na czele największego państwa w Europie. O mały włos Jagiełło zostałby także królem Czech. Tylko obawa przed reakcją Rzymu, zwalczającego ruch czeskich husytów, zablokowała stworzenie państwa ogarniającego prawie połowę Europy.

To, co jednak

     
47%
pozostało do przeczytania: 53%

Artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

Kup subskrypcję, aby mieć dostęp do wszystkich tekstów www.panstwo.net

Masz już subskrypcję? Zaloguj się

* Masz pytania odnośnie subskrypcji? Napisz do nas prenumerata@swsmedia.pl

W tym numerze