Henryk Głębocki, IPN Kraków

Niezależne Zrzeszenie Studentów było w środowisku akademickim pierwszym masowym ruchem sprzeciwu wobec komunizmu od 1956 r. Powstałe spontanicznie na przełomie 1980 i 1981 r., było studencką odpowiedzią na powstanie robotniczej „Solidarności”, z którą młodzież natychmiast nawiązała bliską współpracę. Wielomiesięczna ogólnopolska batalia o rejestrację NZS zakończona sukcesem spowodowała, że PZPR w szybkim tempie zaczęła tracić dotychczasowe wpływy w większości szkół wyższych. Jednym z ważniejszych ośrodków organizowania się niezależnych studentów był Kraków. Klimat tego miasta i jego mieszkańców, którzy przez cały PRL byli karani przez władze za swoją niepokorną postawę, sprawiały, że tamtejsze struktury NSZ należały do najliczniejszych w kraju – w latach 80. przeszło przez nie wielu...
„Czerwono-biała” tożsamość współczesnej Rosji Czy postsowiecko-rosyjska tożsamość współczesnych Rosjan, której kierunek budowy wyznaczyła polityka historyczna i propagandowa Władimira Putina, jest projektem narodowej identyfikacji narzuconym Rosjanom odgórnie przez kremlowskich technologów politycznych? Czy też odwrotnie – jest jedynie spełnieniem społecznego zapotrzebowania, odpowiedzią na powszechnie występujące resentymenty, nie tylko wśród elit? Pytanie o nowy model samoidentyfikacji Rosjan jest aktualne od upadku Imperium Sowieckiego. W czasach głębokiego kryzysu Rosji, straszliwego poniżenia, w jakim jej mieszkańcy się wówczas znaleźli, jedyną alternatywą dla starego, komunistycznego uniwersalizmu wydawała się wówczas odrodzona idea narodowa. Pytanie dotyczyło tego, jaki nowy...
Od marca 1831 r. działał w Paryżu jako kurier dyplomatyczny z ramienia rządu powstańczego. Tu, po upadku powstania, współtworzył Towarzystwo Demokratyczne Polskie i stał się jednym z głównych krytyków ks. Adama Jerzego Czartoryskiego. Związany był ze środowiskami emigracyjnej radykalnej lewicy, z ich programem spisków, konspiracji i ideą odnowienia walki powstańczej w sojuszu ze związkami karbonarskimi. Wyraz swym radykalnym poglądom dał w jedynym numerze nowego pisma „Przyszłość” wydanego w styczniu 1834 r. Ogromne wrażenie zrobiła apostazja Gurowskiego ujawniona w liście otwartym, we wrześniu 1834 r., rok później uzasadniona broszurą „Prawda o Rosji i buncie prowincji polskich”, której tezy wywołały jeden z najgłośniejszych skandali intelektualnych w dziejach Wielkiej Emigracji i...
Nowe „Akwarium” – stare służby Stare „Akwarium” położone było przy szosie Choroszewskiej w Moskwie, na terenie Pól Chodyńskich (stara Chodynka – miejsce uroczystości związanych z koronacją ostatniego cara Rosji Mikołaja II, podczas których doszło do tumultu i śmierci wielu osób). 9-piętrowy budynek ze ścianami ze szkła nazywany „Stieklaszką”, opisany przez uciekiniera z GRU w 1987 r. Władimira Rezuna (Wiktora Suworowa), miał być przeznaczony na muzeum. Nowe „Akwarium” – kwatera główna sztabu GRU – składa się z kilku połączonych ze sobą budynków ogrodzonych specjalnym betonowym murem, którego nie można staranować nawet wozem opancerzonym. Kompleks składa się z 9 kondygnacji nad ziemią i kilku podziemnych. Na 9. poziomie znajdują się m.in. 2 lotniska dla helikopterów wyższego...
Od „białego” do „czerwonego” wywiadu wojskowego w Rosji Bolszewicy po zdobyciu nad Rosją władzy przejęli struktury kierujące wywiadem wojskowym. O ile w stosunku do carskiej policji politycznej – Ochrany – represjonowano wielu jej oficerów, niektórych jedynie wykorzystując w postaci konsultantów, to w przypadku wywiadu wojskowego można mówić o zachowaniu ciągłości. W nowym ludowym komisariacie spraw wojskowych pozostawiono Główny Zarząd Sztabu Generalnego, w którego skład wchodził Oddział Generał-Kwatermistrza, od grudnia 1917 r. Oddział II Generał-Kwatermistrza, będący centralnym organem wywiadu i kontrwywiadu wojskowego sił zbrojnych Rosji. Równocześnie jednak w maju 1918 r. powstał centralny organ wywiadu agenturalnego i wojskowego Opieratiwnyj Otdieł Narodnogo Komissiariata po...