Modlitwa o ojczyzny zmartwychwstanie

„W dniu Wielkiej Nocy, w dniu Zmartwychwstania z ufnością prosimy Boga, by z krwi i naszego zbrojnego czynu powstała nowa, niepodległa, sprawiedliwa i demokratyczna Rzeczpospolita. […] Nieśmy wysoko sztandar walki o wolność, na którym są wypisane słowa: »Bóg. Honor i Ojczyzna«. Z tymi słowami na ustach i w sercu zwyciężymy i Ojczyzna zmartwychwstanie” – brzmiał okolicznościowy rozkaz ppłk. Aleksandra Krzyżanowskiego „Wilka” skierowany do żołnierzy Okręgu Wileńskiego AK. Wielkanoc 1944 r.  miała być ostatnią obchodzoną w tak patriotycznej atmosferze. Następna była już pod sowiecką okupacją.

Wielkanoc, czyli dzień upamiętniający Zmartwychwstanie Chrystusa, jest najstarszym i najważniejszym świętem chrześcijańskim. Na Kresach poprzedzający Wielkanoc 40-dniowy post był restrykcyjny, i to zarówno w domach ubogich mieszkańców, jak i w dworkach, zaściankach szlacheckich. W niektórych domach wypalano nawet patelnie, aby choć kropla tłuszczu nie znalazła się na niej. W piątki Wielkiego Postu jedynym pokarmem były chleb i woda. Na Wileńszczyźnie Niedziela Palmowa obchodzona jest w Kościele katolickim jako „Niedziela Męki Pańskiej”, w ludowej tradycji nazywana była także „Kwietną” lub „Wierzbną”. Na wsi kobiety same robiły palemki z gałązek wierzby i jałowca. Poświęconą później wierzbę podpalały i odmawiając modlitwę, obnosiły wszystkie pomieszczenia domu, by omijały go wszelkie nieszczęścia.
Do wybuchu II wojny światowej pokarmy wielkanocne były święcone na dworze. Przed kościołem gromadzili się wierni z kobiałkami wysłanymi płótnem. Do kobiałek gospodynie wkładały malowane w łuskach cebuli jajka, sól, chleb, gotowany boczek, kiełbasę, placek drożdżowy. Po krótkiej modlitwie ksiądz święcił te Boże dary w koszykach ustawionych u stóp najstarszego członka rodziny. Po niedzielnym nabożeństwie rezurekcyjnym, wieszczącym, że Chrystus zmartwychwstał, wyposzczeni wierni zasiadali do obfitego śniadania.
W czasie okupacji sowieckiej i ...
[pozostało do przeczytania 91% tekstu]
Dostęp do artykułów: