Wieczna geopolityka Rosji

Władimir Putin wraca do historycznych korzeni – pisze Stephen Kotkin, profesor historii na Uniwersytecie Princeton, naukowy współpracownik Instytutu Hoovera przy Uniwersytecie Stanforda. Znawca historii Rosji wskazuje, jak wiele wspólnego ma obecna polityka zagraniczna Moskwy z tymi prowadzonymi w XVIII czy XIX w. Tekst zamieszczony został 17 sierpnia na Geopolitika.lt, stronie internetowej litewskiego Centrum Analiz Geopolitycznych. Publikujemy jego fragmenty.
tłumaczył Antoni Rybczyński
  Stephen Kotkin
Wieczna geopolityka Rosji
Już od 500 lat rosyjska polityka zagraniczna wyróżnia się zawyżonymi ambicjami przekraczającymi możliwości kraju.


Od panowania Iwana Groźnego w XVI wieku Rosja na przestrzeni kilkuset lat rozszerzała swoje terytorium w średnim tempie 130 kilometrów kwadratowych dziennie, w wyniku czego zajmuje dziś jedną siódmą część ziemskiego lądu. W 1900 r. była czwartą lub piątą przemysłową potęgą świata i największym producentem rolnym w Europie. Jednakże PKB na głowę w Rosji wynosiło zaledwie 20 proc. analogicznego wskaźnika w Wielkiej Brytanii i 40 proc. w Niemczech. Średnia długość życia w Rosji carskiej wynosiła 30 lat – więcej niż w brytyjskich Indiach (23), tyle samo co w imperium chińskim, ale już znacząco mniej niż w Wielkiej Brytanii (52), Japonii (51) i Niemczech (49). Tylko 33 proc. ludności umiało pisać i czytać na początku XX wieku – mniej niż w Wielkiej Brytanii w XVIII w. Te cyfry były dobrze znane rosyjskiemu politycznemu establishmentowi, ponieważ jego przedstawiciele często podróżowali po Europie, porównując swój kraj ze światowymi liderami (tak jak robią i dziś).
Słabe wielkie państwo
W historii odnotowano trzy okresy rosyjskiej dominacji. Zwycięstwo Piotra I nad Karolem XII i upadek Szwecji na początku XVIII w., co pozwoliło Rosji umocnić potęgę na Bałtyku i w Europie. W drugiej dekadzie XIX wieku – zwycięstwo Aleksandra I nad Napoleonem, dzięki...
[pozostało do przeczytania 80% tekstu]
Dostęp do artykułów: