CZYM JEST PAŃSTWO

Rok 1989 miał zmienić reguły gry. Było to również ważne dla komunistycznych reformatorów, którzy w zbankrutowanym baraku socjalizmu chcieli wyzwolić nową społeczną energię. Odzyskiwanie demokracji i budowanie suwerenności powinny przekonać obywateli do zmiany nastawienia do własnego państwa. Przekonały, ale słabo. Pomijając naturalny mechanizm obrony dotychczasowych przyzwyczajeń, zrobiono bardzo wiele, by proces zmian był niewiarygodny, a przez to osłabiony. Widząc w nowych elitach władzy współautorów owych kabaretowych absurdów gospodarczych, społecznych i politycznych, trudno było oczekiwać zrozumienia dla rządów demokratycznych. Władza była sprytniejsza, bo czerpała profity, i jednocześnie głupsza, bo z komunistycznej głupoty została stworzona. Nic też dziwnego, że marzenia o władzy mieszały się ciągle z uczuciem pewnego wstydu, nawet w rządzących elitach.

To wykrzywienie społeczne rozeszło się po całym organizmie. Dla jednych oznaczało wyborczą i mentalną absencję, dla innych zły dobór przedstawicieli. Źli ludzie do władzy szli i pod złym kątem ich oceniano. Skoro istnieje wyobcowanie obywateli i społeczeństwa, to i normy oceny musiały być zewnętrzne, obce. Społeczeństwo nieczujące związku między swoim wyborem a władzą chętnie przyjmowało zasady elekcji narzucane jakby spoza swojej grupy i bez związku z jej interesem.

Nie wiadomo, czy projektanci polskiej transformacji wymyśli ów mechanizm jako dodatkowy element kontrolny, czy też był on ubocznym efektem hodowanej sztucznie rewolucji, ale działa silniej niż policja polityczna czy wielkie medialne koncerny. Pozwala na łatwą manipulację i odstrasza od normalności. Co gorsza, władza poddana tak iluzorycznej kontroli, zamiast liczyć się ze społeczeństwem, za źródło swej siły uważa jedynie środki manipulacji. Przez to jeszcze bardziej alienuje się od społeczeństwa. Wraz z ową alienacją rośnie przekonanie o swojej wyższości, która uzasadnia łamanie demokratycznych reguł, łatwe używanie siły w...
[pozostało do przeczytania 12% tekstu]
Dostęp do artykułów: