Józef Piłsudski – mąż stanu i wychowawca narodu

10 października br. odbyła się w Senacie RP sesja pt. „Zwycięska kampania – zwycięski Wódz. Józef Piłsudski”. Wykład inaugurujący „Józef Piłsudski – mąż stanu i wychowawca narodu” wygłosił dr Bohdan Urbankowski – pisarz, przewodniczący Rady Programowej Związku Piłsudczyków, kierownik działu kultury „Gazety Polskiej”. Poniżej zamieszczamy tekst jego wystąpienia, uzupełniony o wątki, które z powodu ograniczeń czasowych były tylko zasygnalizowane.

Racja stanu to myślenie w kategoriach wspólnoty, wykraczające poza egoistyczny interes, poza przestrzeń domu czy małej ojczyzny, poza czas teraźniejszy. Wykraczające w obydwu kierunkach – w przeszłość i przyszłość, sięganie do tradycji i wytyczanie celów, polityka historyczna i wizja, stałe poczucie misji. Odwołując się do miłego Piłsudskiemu języka militarnego, myślenie męża stanu nie jest taktyczne – od oczu do horyzontu, lecz strategiczne, przekraczające horyzont.

By ułatwić odpowiedź na pytanie, kto jest mężem stanu, spróbujmy odpowiedzieć, kto nim nie jest. Myślę, że wśród naszych współczesnych polityków nikogo godnego miana męża stanu nie ma, może kilku w przeszłości: Zamoyski, Żółkiewski, oczywiście Piłsudski. Pamiętać trzeba, że dwaj pierwsi mieli za sobą siłę potężnego państwa, Piłsudski musiał ją dopiero stworzyć. Dodajmy jeszcze parę nazwisk: był mężem stanu Traugutt, lecz nie dane mu było zostać wychowawcą, odwrotnie Mochnacki, który miał dużo do powiedzenia, lecz nie chciano go słuchać, ba, chciano go zlinczować – musiał się schronić w pałacu księcia Druckiego-Lubeckiego. Ten ostatni mógł być mężem stanu, wybrał jednak przedpokoje Petersburga. Książę Poniatowski natomiast do roli męża stanu dorastał powoli, lecz dorósł – jest wzorem honoru, patriotyzmu, wierności sojuszom. Do roli wychowawcy, niestety, nie zdążył dorosnąć. Pamiętano mu, iż zrobił w Warszawie pierwszy pokaz bielizny – tyle że bez bielizny, za to konno. Dodajmy, że w krytycznych okresach rolę mężów stanu...
[pozostało do przeczytania 94% tekstu]
Dostęp do artykułów: