Przez Watykan do Polski

Niewątpliwie wywiad komunistyczny był bardziej niż inne służby związany z Moskwą. Polegało to nie tylko na szkoleniach, które przeprowadzały wszystkie departamenty (przykładowo Grzegorz Piotrowski, zabójca ks. Jerzego Popiełuszki, też jeździł do Moskwy; „wymiana myśli i doświadczeń” dotyczyła także kierownictwa Urzędu ds. Wyznań). Dotyczy to przede wszystkim bardzo silnych powiązań organizacyjnych i personalnych, jakie miał polski wywiad z KGB. Praca tego wywiadu niezależnie od tego, kto był wykonawcą czy źródłem, docierała do bloku państw komunistycznych. W raportach widać intensywny obieg pism, który dotyczył Jana Pawła II i jego otoczenia, od momentu, gdy kardynał krakowski został papieżem. Nie wiadomo na razie, ile informacji pochodzących z polskich źródeł będzie można jeszcze odnaleźć w aktach Stasi czy aktach węgierskich. Istotnym źródłem wiedzy dotyczącym obiegu raportów wewnątrzwywiadowczych są archiwa Stasi. Odkryto tam zbiór raportów (otrzymywanych, jak sądzę, w wersji rosyjskojęzycznej), który był przekazywany wszystkim tajnym służbom państw komunistycznych.

Równocześnie konkretny wywiad – w tym wypadku peerelowski Departament I MSW prowadził na poziomie operacyjnym swoich informatorów, poprzez rezydenturę w Rzymie (afiliowaną, rzecz jasna, przy Ambasadzie PRL przy Kwirynale). Raporty spisywano w ten sposób, by nie odkrywać źródła.

Jak to jest wyraźnie widoczne w instrukcjach w latach 60., a szczególnie w latach 70., Stolica Apostolska traktowana była jako podmiot równie niebezpieczny jak państwa NATO. Gdy papieżem został Polak, należało tę strukturę mocno otoczyć agenturą.
Po pierwsze dlatego, że prowadzone były rozmowy komunistów z Watykanem. Należało więc niejako ubiec oficjalną wymianę informacji, by podczas rozmów być już przygotowanym do następnych etapów negocjacji. Z drugiej strony, ze względu na silny Kościół w Polsce, Stolica Apostolska stanowiła przestrzeń, w której dowiadywano się, co dzieje się także w Kościele...
[pozostało do przeczytania 54% tekstu]
Dostęp do artykułów: