Numer 3 (109)/2015

Dariusz Jarosiński
Od lat znieważana jest pamięć żołnierza zasłużonego dla polskiej niepodległości, kapitana Romualda Rajsa „Burego”. Nie może się bronić, bo nie żyje. Został zamordowany przez komunistów. Nawet unieważnienie wyroku i rehabilitacja Romualda Rajsa przez sąd w 1995 r. nie powstrzymały brudnej fali oszczerstw. Przyszły kapitan, dowódca 3. Brygady Wileńskiej NZW, urodził się 30 listopada 1913 r. w miejscowości Jabłonka na Podkarpaciu. Jego ojciec, Stanisław Rajs, był rządcą w majątku hrabiego Antoniego Kraińskiego. Zmarł, kiedy Romuald miał zaledwie rok. Matka, Eleonora, z domu Szaler, włożyła dużo wysiłku, by zadbać o przyszłość i wykształcenie sześciorga dzieci. Romuald po ukończeniu szkoły powszechnej w Sanoku wybrał dalszą edukację w ...
Magdalena Michalska
Krzysztof Komeda Trzciński miał być lekarzem. W czasach studiów medycznych w Poznaniu należał do ZMP i prowadził zespół wokalny, śpiewający to, co chciała władza. Zarazem jego pasją było granie jazzu w zadymionych piwnicach. Kiedy więc podczas któregoś z zebrań Związku padło stwierdzenie, że „Korea płonie, niszczona przez Amerykanów, a tutaj kolega Trzciński gra amerykański jazz”, wstał, położył legitymację związkową na stole prowadzącego i wyszedł, zyskując szacunek wielu kolegów. Przyszły autor niezapomnianej muzyki z filmu „Dziecko Rosemary” urodził się 27 kwietnia 1931 r. w Poznaniu. Jego ojciec, Mieczysław Trzciński, był naczelnikiem banku, dlatego też wraz z żoną, Zenobią z Gembickich, należeli do mieszczańskiej elity miasta...
Piotr Lisiewicz
Tylu wielkich przebojów przedwojennej Polski nie napisał nikt inny. Ale na pytanie, kto jest autorem słów piosenek: „Tylko we Lwowie”, „Umówiłem się z nią na dziewiątą” czy „Sex appeal to nasza broń kobieca”, odpowie dziś prawidłowo promil Polaków. Emanuel Schlechter, gorący polski patriota, został zapomniany po tym, jak odmówił przyjęcia sowieckiego obywatelstwa, a następnie zginął z rąk Niemców. Adam Redzik, prawnik i znawca tematyki lwowskiej, postawił na łamach pisma „Palestra” (nr 1–2, 2015) odważną tezę, że było w historii polskiej literatury tylko kilku twórców, którzy dostąpili „zaszczytu stałego goszczenia w języku”. Wśród nich – Emanuel Schlechter. Bo choć nie pamiętamy o jego istnieniu, to przecież ciągle mówimy i myślimy jego słowami...
Małgorzata Matuszak
Religijność Polaków na przestrzeni ostatniej dekady bardziej się zindywidualizowała i jednocześnie stała się coraz mniej zinstytucjonalizowana. Zaczyna być coraz bardziej płytka i powierzchowna, coraz bardziej sprywatyzowana. W sferze religijności Polaków, jak zresztą w każdej dziedzinie życia w ciągu ostatnich dziesięcioleci intensywnie zmieniającej się rzeczywistości, następują wyraźne przeobrażenia. Chociaż deklaracja wiary w Boga wciąż jest dość trwałą cechą polskiego społeczeństwa, to jednak zmienia się obraz religijności Polaków. Daje się zauważyć stopniowe odchodzenie od wiary i religijności, także wśród tych, którzy określają się zrazu jako osoby wierzące. Następuje oddalanie się od wiary zinstytucjonalizowanej, coraz trudniej mówić o wierze...
Magdalena Michalska
– Uważam, że katastrofa w Smoleńsku i śmierć prezydenta Lecha Kaczyńskiego nie były przypadkiem. Więcej: to zostało zrobione w sposób wręcz demonstracyjny. Jak w jednym z filmów Barei, kiedy szatniarz mówi: „Nie mamy pańskiego płaszcza, i co pan nam zrobi?”. A przedstawiciele obecnego ustroju wysyłają społeczeństwu jasne sygnały, że ci, którzy będą myśleć samodzielnie, zostaną wycięci, wypaleni do korzenia – z aktorem Januszem Rewińskim rozmawia Mija 5 lat od katastrofy smoleńskiej. Jak Pan ocenia wszystko to, co przez ten czas działo się wokół wydarzeńz 10 kwietnia 2010 r.? Moim zdaniem to, co stało się rano 10 kwietnia 2010 r., to początek wojny, która trwa cały czas, chociaż akurat do Polski nie wjechały jeszcze czołgi, ale na Ukrainę...

Pages