Numer 10 (92)/2013

Tomasz Łysiak
O przystąpieniu króla do Targowicy dowiedział się książę Poniatowski na polu bitwy. Już miał ruszać do ataku na Moskali, gdy pojawił się posłaniec. Książę Józef zbladł. Nie był w stanie słowa wykrztusić. Odjechał, milcząc. To milczenie, ta hańba zdrady musiały znaleźć Odkupiciela. Tego, który własną śmiercią zmaże winy. Dwieście lat minęło od słynnej bitwy pod Lipskiem. I chociaż biło się tam „tysiąc narodów”, chociaż wykrwawiło się wiele pułków i batalionów z całej Europy, Polaków najmocniej obchodzi śmierć jedna. Księcia Józefa Poniatowskiego. Jednak zanim zniknął on w nurtach Elstery, jeszcze w Krakowie będąc, przeżywał katusze. Nie wiedział, co lepsze – zostać, bronić każdej piędzi polskiej ziemi, czy też, będąc wiernym słowu danemu Napoleonowi, cofać się i...
„Kakogenika” oznacza proces, który rozpoczął się wojnami napoleońskimi i przez Powstanie Listopadowe, Powstanie Styczniowe, II wojnę światową oraz PRL trwa aż do dziś. Kakogenika w historii Polski polega na tym, że od 200 lat odchodzą w niebyt kolejne grupy wywodzące się jeszcze z elit I Rzeczypospolitej. Jakby je ścinała gilotyna. „Eu” znaczy po grecku dobrze; „fonia” – brzmienie, dźwięk. „Eufonia” to piękne brzmienie, piękne dźwięki. „Kakos” – zły, niedobry; „kakofonia” – nieczyste dźwięki, bez harmonii. „Eugenes” znaczy po grecku dobrze urodzony. Stąd „eugenika”, termin wymyślony w drugiej połowie XIX wieku, mający nazywać świadomą politykę polegającą na zachęcaniu do reprodukcji lepszych przedstawicieli rodzaju ludzkiego i zniechęcaniu do...
Magdalena Michalska
Aktem heroizmu jest oddać życie za Ojczyznę, ale także przewinąć nad ranem małe dziecko, by żona mogła się wyspać. Zdradą – zawieść zaufanie przyjaciela, wydać tajemnicę państwową, szpiegować na rzecz obcego wywiadu, lecz również sprzeniewierzyć się samemu sobie. „Bohaterstwo” i „zdrada” to terminy bardzo rozległe. O różnych odcieniach tych pojęć z artystami, ludźmi nauki i politykami rozmawia Magdalena Michalska. Czym jest bohaterstwo? Kim jest bohater? Ewa Dałkowska, aktorka filmowa, radiowa i teatralna: W każdym z nas mieszka i tchórz, i bohater. Tchórzostwo należy do sfery ciała, bohaterstwo do sfery ducha. Ciało pragnie wygody i bezpieczeństwa – duch realizacji ideałów. Między tymi siłami trwa nieustanne zmaganie, które uwidacznia...
Katarzyna Gójska-Hejke
Kolejne tzw. serwisy informacyjne i odcinki programów publicystycznych są niczym występy trup z pociągów propagandy, które w latach 20. wspomagały komunistyczny terror. W czasach wczesnego Związku Sowieckiego kraj przemierzały pociągi propagandowe. Obklejone plakatami, od miejscowości do miejscowości woziły aktorów, którzy na dworcach wystawiali zamówione przez władzę przedstawienia, zawsze według jednego schematu: wynaturzeni wrogowie bolszewików dwoili się i troili, by zaszkodzić prostym, spokojnym ludziom. W obronie niewinnych ofiar stawali funkcjonariusze CZEKA, później jej następcy z GPU lub członkowie partii. Emocje miały być tak duże, by na koniec inscenizacji widzowie rzucali się na symbole przeciwników władzy. Wszystko działo się w ...

Pages