Numer 1 (143)/2018

Małgorzata Matuszak
„Ma pan najbardziej tępy łeb, jaki kiedykolwiek widziałem, i w dodatku jeszcze pan sobie wyobraża, że pan coś wart” – pisał pewien nauczyciel o swoim uczniu, komentując jego skłonności do popełniania rażących błędów ortograficznych. Uczniem tym był późniejszy klasyk literatury dziecięcej Hans Christian Andersen. O dysleksji mówi się obecnie nie tylko w szkołach, poradniach pedagogiczno-psychologicznych, w gabinetach terapii, w raportach komisji egzaminacyjnych. „Dysleksja” stała się słowem mowy potocznej. Nic dziwnego, skoro zostaje ona zdiagnozowana u coraz większej liczby dzieci w Polsce, systematycznie zatem, z roku na rok, grono dyslektyków w naszym kraju się powiększa. Problem z pewnością więc istnieje, i to niemały. Z...
„Zadaniem wyższej uczelni jest nie tylko poszukiwanie prawdy oraz wierność prawdzie, lecz także przekazywanie prawdy. Nie idzie przy tym o prosty przekaz wiedzy, ale raczej o wdrażanie studenta do myślenia kierowanego przez prawdę”. Tylko jak jest w rzeczywistości? Gdy piszę ten tekst, jeszcze nie znam wyników głosowania na najważniejsze słowo roku 2017. Tymczasem w roku poprzednim hasłem tym była „postprawda”, czyli wyraz opisujący świat, w którym fakty nie mają znaczenia. Stało się ono nawet przedmiotem Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej pt. „Postprawda w dyskursie publicznym”, która odbyła się w czerwcu 2017 r. na krakowskiej uczelni Ignatianum. Na spotkaniu rozpatrywano rozmaite ujęcia tego słowa – na gruncie filozofii, socjologii, nauk o ...
Piotr Lisiewicz
„Nieznana przedtem młodziutka dziewczyna warszawska, wyłowiona przypadkiem z szarego tłumu statystek, zapowiada się na znakomitą wielkość artystyczną. Zjawisko to liczy zaledwie szesnaście lat, mimo to grą swą wzbudziła zachwyt” – tak o Tamarze Wiszniewskiej pisał w 1936 r. tygodnik „Kino”. Nie będzie przesadą stwierdzenie, że o żadnej polskiej 16-latce nie pisano wówczas w ten sposób. Jej oszałamiającą przedwojenną karierę przerwały wojna, komunizm i wygnanie, a najmłodsza gwiazda polskiego kina pracowała w Ameryce jako robotnica, sprzedawczyni i tłumaczka w muzeum Kodaka. W 1937 r. tygodnik „Kino” zapytał aktora Mieczysława Cybulskiego, która polska aktorka ma według niego największy sex appeal. „Głosuję na Tamarę Wiszniewską. Mieć...
Dariusz Jarosiński
To był najbardziej surowy wyrok w powojennej historii Polski. Wiktor Stryjewski, skazany na 38-krotną karę śmierci, został oskarżony m.in. o to, że „w okresie od lutego 1946 r. do 8 lutego 1949 r. należał do nielegalnego związku NSZ mającego na celu przemocą obalenie obecnego ustroju w Polsce […] wspólnie z innymi uzbrojonymi w broń palną dokonywał gwałtownych zamachów na funkcjonariuszy UB, MO, ORMO i KBW oraz członków PPR”. 3 lipca 1950 r., po prawie dwutygodniowym procesie przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Warszawie, zapadły wyroki w sprawie żołnierzy 11. Grupy Operacyjnej Narodowych Sił Zbrojnych. Grupa powstała latem 1946 r. i stanowiła niezależną strukturę 23. Okręgu Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Była najliczniejszą,...
Józef Piłsudski podczas tłumaczenia swoim generałom zawiłości polityki międzynarodowej miał zacytować fragment „Tetralogii z kajetu pensjonarki”: „Z tym największy jest ambaras, żeby dwoje chciało naraz”. Gdy usłyszał o tym autor, Tadeusz Boy--Żeleński, doszedł do wniosku, że „pora umierać”. Historyjkę o Piłsudskim cytującym „Słówka” przytacza wielu biografów Boya. Dobrze oddaje problem charakteru obecności Żeleńskiego w naszej literaturze i kulturze – co zresztą zauważył chociażby Sławomir Koper. Zarazem stała się ona częścią pewnej legendy, dziś zarazem obecnej i nieobecnej w naszej codzienności. Tak jak zarazem obecny i nieobecny jest sam Boy. Młodzieży szkolnej przy omawianiu „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego wtłacza się do głów, że...

Pages