9/2006 NGP

Waldemar Łysiak
Szczęściem w nieszczęściu Zyty Gilowskiej było, że jej „teczka pracy TW” została zniszczona przez SB w roku 1990, natomiast nieszczęściem w szczęściu fakt, że liczne dokumentalne „echa” tej współpracy (kopie meldunków itp.) znaleziono w innych zestawach esbeckich papierów. Sama Gilowska twierdzi (jak prawie każdy zdemaskowany TW), że obciążające ją „kwity” to fałszywki wyprodukowane przez SB (konkretnie przez esbeka, który pono fikcyjnie Gilowską zarejestrował jako TW „Beatę” i sam preparował jej rzekome meldunki). Tymczasem właściwie wszyscy pracownicy IPN–u oraz Biura Rzecznika, ludzie, którzy zęby zjedli na badaniu „zasobów MSW” czyli spuścizny esbeckiej, gotowi są dać głowę, że SB nigdy nie fałszowała swych „dokumentów operacyjnych”, bo byłoby to dla niej działanie samobójcze tout...
Marek Klecel
Panuje przekonanie, że opozycja wobec PRL-u powstała dopiero w latach 60., ściślej,  po wydarzeniach roku 1968, a w sposób trwały zawiązała się w Komitecie Obrony Robotników w 1976 r. Dotyczy to opozycji zorganizowanej i występującej już jawnie w ograniczonym życiu publicznym PRL-u. Była to jednak, co warto podkreślić, opozycja wtórna wobec systemu komunistycznego. Pierwszą była opozycja polityczna i zbrojna lat 40., która od razu przeciwstawiła się panowaniu systemu komunistycznego w Polsce. Po zdławieniu opozycji zbrojnej i politycznej istniał nadal wyraźny opór społeczny, tępiony mimo braku organizacji, ale wybuchający co jakiś czas w przełomowych wydarzeniach lat 1956, 1968, 1970, 1976. Pomimo tego, że władze komunistyczne wciągnęły do współpracy w aparacie PRL rzesze ludzi...
Marek Klecel
W 1965 r., jako pierwsze większe ugrupowanie opozycyjne, powstaje „Ruch”, organizacja konspiracyjna o charakterze antykomunistycznym i niepodległościowym. Jej założycielami są Marian Gołębiewski, żołnierz AK i WiN, oraz ludzie młodzi, przeważnie studenci z Łodzi i Warszawy, Andrzej i Benedykt Czumowie, Emil Morgiewicz, Stefan Niesiołowski. „Ruch” wywodzi się ze środowisk katolickich, powstaje nie bez inspiracji Duszpasterstw Akademickich Łodzi i Lublina. Odwołuje się do tradycji niepodległościowej II Rzeczypospolitej i walki z komunizmem lat 40. Odrzuca komunizm w całości jako ustrój fałszywy i zbrodniczy. Z protestów i fermentu ruchu studenckiego w roku 1968 wyłaniają się rozmaite grupy i inicjatywy elit studenckich i intelektualnych o dość umiarkowanym charakterze. Nie proponują...
Pierwszym, podstawowym celem KOR-u było pomaganie robotnikom represjonowanym przez władze państwowe i sądowe za udział w strajkach i wystąpieniach antyrządowych w czerwcu 1976 r. (w odwecie za bunt 1300 osób zwolniono z pracy, kilkaset skazano na trzy miesiące aresztu, a ponad 50 na kary więzienia). Komitet liczył początkowo 14, a ostatecznie 35 członków, jednakże tych, którzy uważali się za współpracowników KOR-u, a więc angażowali się w działalność opozycyjną pod tym szyldem, identyfikowali z nim, a przez to stanowili o powszechności tego ruchu, było znacznie więcej – z KOR-em stale współpracowało 700 – 800 osób, a drugie tyle angażowało się doraźnie. KOR był jawnym stowarzyszeniem, a nie tajną, konspiracyjną organizacją antypaństwową. Pierwszą taką grupą po blisko 30 latach, bo...
W Warszawie uroczyste obchody rozpoczęły się wieczorem 10 listopada pontyfikalnym nabożeństwem w kościele św. Aleksandra na pl. Trzech Krzyży. Po kazaniu wygłoszonym przez ks. Stefana Niedzielaka bp Władysław Miziołek poświęcił tablicę ku czci Józefa Piłsudskiego. Obecnych było około 400 osób, w tym czołowi działacze ROPCiO: Andrzej Czuma, Wojciech Ziembiński, Leszek Moczulski. Dzień później, przed południem, w kościele św. Jacka przy ul. Freta (oo. Dominikanie) bp Zbigniew Kraszewski poświęcił tablicę ku czci komendantów głównych AK: gen. Stefana Roweckiego i gen. Leopolda Okulickiego. Rozdawano biało-czerwone opaski z orłem w koronie oraz literami „AK”. W nabożeństwie uczestniczyło blisko 4 tys. osób, a po jego zakończeniu około stuosobowa grupa udała się z kwiatami do Grobu...

Pages