Retrospekcje

Stanisław Swianiewicz
Pamięć zaczęła odtwarzać obraz niezapomniany. Po polach mokotowskich przed trumną stojącą wysoko na lawecie idzie milcząca defilada. Czarne chmury burzy, nadciągającej od wschodniej strony, stanowią tło dla tej trumny. Słychać daleki huk grzmotów. [...] Patrzyłem na całą tę panoramę przed nami i myślałem o tamtej trumnie i zygzakach błyskawic nad nią. Czułem, jak jakieś trudne do zdefiniowania uczucie grozy zaczyna we mnie narastać, tak jakbym słuchał potężnej symfonii, odtwarzającej walkę z transcendentalnym żywiołem poza wymiarami materialnego kosmosu. Myślałem o cyklach narastania i upadku wielkości w dziejach. [...] * * * „Panie pułkowniku – powiedziałem – nie wydaje mi się, aby można było powiedzieć, że Polska umiera. Niezależnie od wyniku wojny jakieś Państwo Polskie istnieć...
Józef Bocheński
1. „Odważnym” nazywamy czyn, którym dany czło¬wiek (czy zwierzę) stara się osiągnąć swój cel mimo grożącego przy tym niebezpieczeństwa. Nazwę „odwagi” nosi tendencja do takich czynów, skłonność do przełamywania niebezpieczeństw. Niezmiernie ważną rzeczą jest jednak zrozumienie, że męstwo jest czymś więcej niż odwaga: każde męstwo jest odwagą, ale nie każda odwaga jest męstwem. 2. Różnica między nimi polega najpierw na tym, że od¬ważne może być także zwierzę, mężnym – tylko człowiek. [...] Zatem męstwo zawiera w sobie jakiś czynnik specyficznie ludzki, tylko u człowieka spotykany. Otóż jedyną zasadniczą różnicą między zwierzęciem a czło¬wiekiem jest to, że człowiek posiada władze duchowe, rozum i wolę, których nie mają zwierzęta. Różnica między odwagą a mę¬stwem polegać musi zatem na...
Józef Mackiewicz
W wypadku bolszewickim ludzie „po trzeźwemu” ulegają hipnozie strachu. Kobra też ma wpraw¬dzie właściwości hipnotyczne, ale poza tym, że jest parszywie jadowita, pozostaje w istocie swej drobnym płazem, względnie bezbronnym. Bierze się więc bambus i bije kobrę w łeb. – Ależ! – wykrzyknął mój przyjaciel, z którym wdałem się na te tematy w dyskusję – nie może tego zrobić królik, właśnie najbardziej notorycznie przez kobrę hipnotyzowany! – No tak, przyznaję: nie może tego oczywiście zrobić królik. Co może zrobić wódka, każdy z nas mniej więcej się orientuje. Główne zarzuty wytaczane przeciw alkoholowi, po¬za względną jego szkodliwością dla zdrowia, wskazują słusz¬nie, że stwarza stan okłamania. Człowiekowi upojonemu wy¬daje się, że zdolny jest do czynów, nawet wielkich, podczas gdy w...
Józef Bocheński
Nie przesadzimy, twierdząc, że propaganda komunistyczna wymierzona przeciwko religii i przeciw Kościołom przerasta zakresem i intensywnością wszystko, co do tej pory zna historia Wiejski bezbożnik Taktyki stosowane przez komunistów wymierzone przeciwko Kościołom i religiom są następujące: propaganda; najściślejsze ograniczenie wpływu Kościoła; więzienie, procesy pokazowe, egzekucje; popieranie; ujarzmianie wspólnot religijnych przy pomocy praw i środków administracyjnych. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na następujące fakty. 1. Pomimo że wymienione powyżej chwyty taktyczne, z wyjątkiem propagandy, wymierzone są wyłącznie przeciwko organizacjom religijnym i – w większości przypadków – przeciwko klerowi, religia jako taka stanowi także cel ataków. Dzieje się tak dlatego, że...
Jeśliby wróżyć o losach całego roku z przebiegu jego pierwszych godzin, przyszłość przedstawiałaby się dramatycznie. Nagła zima (kilka nieśmiałych stopni mrozu), z którą zjawił się św. Sylwester, wywołała takie zamieszanie, jakby na Anglię spadło nie trochę śniegu, ale grad bomb. Drogi nie do przebycia, w zaspach giną nie tylko samochody, ale i pługi śnieżne, które miały je odkopywać, radio podaje coraz bardziej dramatyczne komunikaty („cała Anglia jest jedną taflą lodu”), i sięga do coraz bardziej zamierzchłych czasów, szukając porównań z obecną klęską („najniższa sobotnia temperatura w styczniu we wschodnim Sussex od 73 lat”), kolejki podziemne stają sobie pod stacją i stoją godzinami, pociągi podmiejskie jeżdżą co kilka godzin, zamiast co kilkanaście minut, a dalekobieżne giną w...

Pages