Numer 4 (122)/2016

Tomasz Sakiewicz
Zdaje się, że istnienie takiego świata jest ciągle nie do wyobrażenia nie tylko dla Rosjan, lecz także dla wielu mieszkańców Europy, a nawet Ameryki. Tymczasem w radykalny sposób kończą się żywotne siły tego narodu i następne pokolenie będzie musiało przyzwyczaić się do życia w świecie, w którym w państwie wielkości dużego kontynentu nastąpi potężna katastrofa gospodarcza, demograficzna, a także polityczna. Czy to znaczy, że Rosjanie zupełnie znikną? Oczywiście, że nie. Około 100 mln etnicznych Rosjan może jednak zostać podzielonych na różne państwa i poddanych ich wpływom kulturowym. Prawdę mówiąc, wszystkie imperia tak kończyły, a moskiewskie wydaje się chylić właśnie ku schyłkowi. Co przemawia za upadkiem Rosji? Przede wszystkim...
Marcin Wolski
Ze starej anegdoty żydowskiej: gość zwraca się do swego znajomego z pytaniem, jak jest. „Tak jednym słowem? Dobrze” – odpowiada ów. „A w dwóch słowach?”. „Niedobrze!” Podobnie jest z Lechem Wałęsą. Głównymi uczuciami, jakie nam dziś towarzyszą, są wstyd i niesmak. Może gdybyśmy nie przeżyli owego fatalnego zauroczenia w sierpniu 1980 r., nie trzymali za niego kciuków w trakcie internowania, nie głosowali z wiarą w siekierkę i przełom w 1990 r., i z zaciśniętymi z rozpaczy zębami w 1995 r., byłoby inaczej? Czy zakochaliśmy się w Lechu W., nie mając pojęcia, że to TW „Bolek”, czy raczej w jego legendzie, projekcie własnych skażonych socjalizmem marzeń o dobrym robotniku, światłym, bogobojnym,...
Stefan Czerniecki
Tego się nikt nie spodziewał. Zdawało się, że dla pogrążonego 160-procentową inflacją, z dławionymi w samym zarodku manifestacjami społecznymi kraju nie ma już nadziei. A jednak. Oto po 16 latach w Wenezueli po raz pierwszy do głosu dochodzi opozycja. I wygrywa wybory parlamentarne. W ostatnich miesiącach działo się w Ameryce Łacińskiej naprawdę wiele. Także dla nas, Polaków. A że pisać naraz o wszystkim się nie da, trzeba było stosować selekcję. Dwa miesiące temu tematem priorytetowym były reakcje latynoskiej prasy na zakończony proces beatyfikacyjny i wyniesienie na ołtarze dwóch polskich księży pracujących w Peru (o. Zbigniewa Strzałkowskiego i o. Michała Tomaszka). Pominięte wówczas zostało na naszych łamach niezmiernie ważne...
Antoni Rybczyński
tłumaczył Antoni Rybczyński Fiona Hill, czołowa ekspertka think tanku Brookings Institution i współautorka książki „Putin. Agent na Kremlu”, wystąpiła 10 lutego przed komisją sił zbrojnych Izby Reprezentantów USA. Przedstawiła swoją ocenę polityki Rosji, mechanizmów rządzących jej kształtowaniem oraz wynikające z tego wyzwania dla bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych i ich sojuszników. Poniżej przedstawiamy obszerne fragmenty tego wystąpienia. Biorąc pod uwagę wszystkie wskaźniki w Rosji i na arenie międzynarodowej, w tym nieformalną naturę władzy i rolę spersonalizowanej polityki w Moskwie, odpowiedź w zakresie bezpieczeństwa na rosyjskie wyzwanie musi być długą grą. Strategiczna cierpliwość musi towarzyszyć rozsądnej równowadze elementów...
Hanna Shen
Co działo się w minionym miesiącu na kontynencie azjatyckim? Poniżej prezentujemy omówienie wydarzeń, które niekoniecznie trafiają na pierwsze strony gazet, ale są ważne. Birma (Mjanma) 15 marca parlament Birmy wybrał nowego prezydenta – pierwszego od ponad 50 lat cywila na tym stanowisku. Został nim 70-letni Htin Kyaw z Narodowej Ligi na Rzecz Demokracji (NLD). O samym Kyaw właściwie niewiele wiadomo, bo był zawsze w cieniu Aung San Suu Kyi, liderki NLD, noblistki i osoby, która w okresie rządów junty wojskowej spędziła lata w areszcie domowym. Nowy prezydent od lat służył jako doradca Suu Kyi, a w okresie jej zatrzymania był łącznikiem noblistki ze światem zewnętrznym. Po zwycięstwie NLD w wyborach parlamentarnych w listopadzie...
Olga Doleśniak-Harczuk
W październiku 1971 r. stan Nowy Jork odnotował w swoich szpitalach 62 przypadki, gdy skazane na aborcyjną śmierć dzieci przeżyły. 56 z nich zmarło w przeciągu kilku godzin po przyjściu na świat. Aktów zgonu nie wystawiono, los pozostałych dzieci jest nieznany. Z wyjątkiem jednego, które ocalało i zostało oddane do adopcji – taką suchą notkę znajdziemy w książce Paula Marxa „The Death Peddlers: War on the Unborn” (1971 r.).  W 2016 r. wszystko jest lepsze, szybsze, sprawniejsze niż w latach 70. Smartfony, komputery, drukarki 3D, roboty, inteligentne domy... Tylko z zabijaniem wciąż tkwimy w XX wieku. Niby nic trudnego, a nie zawsze wychodzi. Co pewien czas jakieś dziecko przeżywa własną egzekucję. Ale to jeszcze nie...
Stefan Czerniecki
Być może trzymał ukochaną za rękę. Być może widział już oczami wyobraźni ich wspólne rodzinne życie w wolnym domu. Być może wierzył, że to ostatni raz, kiedy boją się tak przeraźliwie jak teraz. I akurat w tej ostatniej kwestii miał rację. To był ostatni raz. W takiej pozycji już zostali. Przez kolejnych osiem dni nie było odważnego, aby wejść na Aleję Snajperów i zabrać ich ciała. Paweł dopiero co zaparkował nasze auto. Jest już bardzo zmęczony. Za nami kolejne setki kilometrów przejechane wzdłuż bałkańskiego wybrzeża. Kolejne serpentyny czarnogórskiego pogórza Durmitor. Drogi byłej Jugosławii. – Myślę, że się zmienimy. Mam już trochę dość. Idę po kawę. Chcesz coś? – wychodzi markotny w kierunku pobliskiej stacji benzynowej. – Nie, nie chce mi się spać...
Hanna Shen
Nie tylko w Polsce mamy znikające teczki i aparatczyków poprzedniego reżimu, którzy blokują proces rozliczeń z przeszłością. Te same problemy trawią Tajwan i stawić temu czoła chce prezydent elekt Tsai Ing-wen. Zapowiada ona, że jednym z głównych zadań jej rządu będzie rozliczenie się z dyktatorską przeszłością na wyspie. Na początku marca cały Tajwan żył incydentem z teczkami. A wszystko za sprawą Tajwańczyka o nazwisku Wei, u którego w domu pojawiła się żandarmeria wojskowa i zarekwirowała dokumenty, które mężczyzna wystawił na aukcji w internecie. Materiały te dotyczyły tzw. okresu białego terroru i Wei wcześniej kupił je na innej aukcji w Sieci. Z infomacji, jakie pojawiały się w mediach...
Antoni Rybczyński
Prawie pół miliona – tyle ofiar śmiertelnych pochłonęła już wojna domowa w Syrii. Liczbę rannych szacuje się na prawie 2 miliony. Średnia długość życia w Syrii spadła z 70 lat w 2010 r. do 55 lat w 2015 r. Od początku wojny reżim zatrzymał ponad 215 tys. osób – o niemal połowie z nich krewni nie mają żadnych informacji. Tysiące zginęły w kazamatach muchabaratu, czyli aparatu bezpieczeństwa. „Przed wybuchem rewolucji reżim torturował więźniów, żeby wydobyć z nich informacje. Teraz torturuje, aby zabić” – „Cezar”, fotograf żandarmerii wojskowej, który dokumentował zdjęciowo zwłoki więźniów zmarłych i zabitych w specjalnych ośrodkach bezpieki w Damaszku Jak udowadniają raporty ONZ, Amnesty International, Human Rights...
Jacek Liziniewicz
Za nami już IV Wielki Wyjazd na Węgry. Kilkaset osób z Polski, w tym około 300 z klubów „Gazety Polskiej”, wzięło udział w tegorocznych obchodach Święta Narodowego Węgier. W pamięci zostaną nam słowa wsparcia premiera Viktora Orbána, który przyjął u siebie redaktora naczelnego „GP” Tomasza Sakiewicza i Ryszarda Kapuścińskiego, szefa klubów „GP”. „Węgierskie serca się radują, bo – jak w decydujących bitwach powstania węgierskiego – obecnie też jest z nami legion polski. Witamy rozentuzjazmowanych potomków generała Bema. Witamy przedstawicieli wielkiego narodu polskiego. Jak zawsze podczas wspólnej, tysiącletniej historii, tak teraz jesteśmy z wami w walce, którą prowadzicie za wolność i niepodległość waszej ojczyzny!” – mówił w...
Olga Doleśniak-Harczuk
Harem był szkołą dla członków dynastii osmańskiej i miejscem edukacji, w którym kobiety przygotowywane były do życia – stwierdziła kilka tygodni temu Emine Erdoğan, małżonka prezydenta Turcji, ściągając na siebie gniew mediów europejskich i tureckich środowisk antyrządowych. Podniosły się głosy, że stanie u boku „sułtana Erdoğana” stępiło w jego żonie wrażliwość na niedolę kobiet, które w warunkach osmańskich haremów były uprzedmiotowiane i regularnie poniżane. Internauci tureccy z dużą dozą humoru prześcigali się w pomysłach na projekt „Haremowej Akademii Kamasutry”, „Uniwersytetu uwodzenia i afrodyzjaków”, a Sefer Selvi, popularny grafik, narysował Emine Erdoğan z podpisem: „Dziewczyny, chodźmy do haremu”. Czy pierwsza...
Jak powinien wyglądać dialog pomiędzy przemysłem obronnym a wojskiem, czy zakupów uzbrojenia dla polskiej armii należy dokonywać w polskich przedsiębiorstwach przemysłu obronnego i w jakim zakresie, jak dobrze wykorzystywać środki z B+R na opracowywanie technologii militarnych i jaka powinna być strategia promocji eksportu uzbrojenia – to tylko nieliczne z pytań, na które starali się odpowiedzieć uczestnicy dyskusji panelowej przeprowadzonej podczas odbywającego się 7 i 8 marca 23. Forum Ekonomicznego „Welconomy in Toruń”. W panelu, który prowadził Paweł Poncyljusz, członek zarządu firmy Avio Polska, wiceminister gospodarki w latach 2006–2007, uczestniczyli także Maciej Matera, dyrektor Biura Amunicji i Rakiet w Polskiej Grupie...
Maciej Pawlak
W Toruniu zakończyło się 23. Forum Gospodarcze Welconomy Forum. To jedno z największych wydarzeń ekonomiczno-gospodarczych w Polsce. Jak co roku stało się ono okazją do spotkań, dyskusji i debat polityków, ludzi biznesu i świata nauki. W ciągu dwóch dni, 7 i 8 marca, odbyło się około 40 debat, paneli dyskusyjnych i konferencji. Dyskutowano m.in. o polskim przemyśle dla polskiej armii, patriotyzmie konsumenckim produktów rolnych, nowych trendach i kierunkach rozwoju związanych z inwestycjami infrastrukturalnymi, przyszłości bankowości polskiej, priorytetach bezpieczeństwa energetycznego czy o nowo powstających klastrach. Tak szeroki rozrzut tematyczny wiązał się z tematem przewodnim toruńskiego wydarzenia: „Gospodarka –...
Ryszard Czarnecki
Upływa równo dekada od szczególnego roku w najnowszej historii Polski i nie tylko. Szczególnego nie wyłącznie dlatego, że rządziło Prawo i Sprawiedliwość. W tymże roku zostali zamordowani wrogowie Kremla: niezależna rosyjska dziennikarka Anna Politkowska (7 października, zastrzelona), były szpieg KGB/FSB Aleksander Litwinienko (23 listopada, zmarł po otruciu go w Londynie – jego domniemany morderca został potem... posłem rosyjskiej Dumy z ramienia rządzącej partii!), a także czeczeński watażka Szamil Basajew (10 lipca, zginął – jak twierdził Nikołaj Patruszew, ówczesny szef FSB – w wyniku przypadkowej eksplozji ciężarówki). Liberałowie na całym świecie opłakiwali śmierć ich guru Miltona Friedmana, a zwolennicy rządów twardej ręki dyktatora...
Małgorzata Matuszak
Wiedza o otaczającym świecie, którą posiada człowiek, pochodzi przede wszystkim z informacji pośrednich, uzyskiwanych od innych ludzi, za pośrednictwem książek i środków masowego przekazu. Rola tych ostatnich w dzisiejszym świecie jest tak wielka, że z podmiotu analizującego rzeczywistość stały się przedmiotem naukowej refleksji, narzędziem wykorzystywanym wręcz do kreowania rzeczywistości. Mówi się o mediach jako „czwartej władzy” (choć niektórzy badacze twierdzą, że czasami trzeba je nazywać nawet pierwszą), a współczesne społeczeństwo określa mianem „informacyjnego”, czyli takiego, którego najważniejszymi cechami są: produkcja, gromadzenie i obieg informacji. Bernard Cohen w podsumowaniu swych badań z 1963 r. stwierdził: „Media być może...
Najnowszy album jest dokładnie taką płytą, jaką chciałoby się otrzymać od Def Leppard. Nawiązuje  do stylistyki poprzednich, niezwykle popularnych albumów zespołu, które w latach 80. królowały na listach przebojów w Wielkiej Brytanii i USA („Pyromania”, „Hysteria” czy „Adrenalize”). Muzycy zrezygnowali z drogi preferowanej przez wielu wykonawców dążących do odnowienia dotychczasowego, zdezaktualizowanego brzmienia. Zresztą jakakolwiek odnowa nie była w ich przypadku konieczna. W odróżnieniu od innego zespołu, który niedawno powrócił z całkiem udanym albumem (Europe „War Of Kings”) Def Leppard nie musieli oddawać się w ręce modnego producenta, aby wykrzesać z siebie ostatnie pokłady artystycznej inwencji. Wynika to z prostego faktu, że...
Ian Kilmister (Lemmy) zawsze wiedział, o co chodzi w show-biznesie. I zawsze, z szelmowskim uśmiechem, łamał wszelkie jego zasady. Bo Lemmy całe życie był indywidualistą. Pozostał wierny pierwotnemu, ciężkiemu rock’n’rollowi, a bogata historia zespołu Motörhead pokazuje, że na tej decyzji wyszedł nadzwyczaj dobrze. Co jednak najważniejsze, szczerość jego sposobu bycia przemawia od czterech dekad do milionów fanów zespołu na całym świecie. Jednak muzyczna droga, którą przeszedł, nie była łatwa. Pierwsze wcielenie zespołu Motörhead ani nie dawało gwarancji stabilizacji, ani odpowiedniej jakości przygotowywanej muzyki. Nie o to jednak na początku chodziło. Najważniejsze było, aby szybko wejść do studia, zarejestrować pierwsze nagrania i zaznaczyć swoją...
Sylwia Krasnodębska
19 lutego na duże ekrany wszedł film Michała Szczerbica pt. „Sprawiedliwy”. Produkcja opowiada o Polakach, którzy ratowali Żydów w czasie wojny. TVP 2 wyemitowała w marcu cztery filmy o bohaterskich postawach naszych rodaków w czasie wojennych dramatów. W końcu okazało się, że temat szlachetności Polaków w relacji z Żydami może być materiałem na film. Choć Szczerbic zrobił film inspirowany wspomnieniami własnymi i swojej rodziny, to jednak w efekcie stworzył obraz uniwersalny w przekazie. Dziecko to dar Boga Hania to żydowska dziewczynka, która w 1942 r. została ocalona przez Polaków. Jak informuje IPN, aby uratować jednego Żyda, potrzeba było zaangażowania około 20 osób. Przy najwyższym ryzyku z możliwych....
Sylwia Krasnodębska
„Dziady” w reżyserii Eimuntasa Nekrošiusa w Teatrze Narodowym to wielki eksperyment. Do tej pory każdy z reżyserów, z którym pracowałem, szukał psychologicznej prawdy między postaciami. Nekrošius nie. On proponował zabawę w postaci. Mówił, by nie być nimi do końca. To tak jak dzieci, które bawią się w policjantów i złodziei – z aktorem Grzegorzem Małeckim rozmawia Sylwia Krasnodębska. Jaka jest pierwsza reakcja aktora, który dowiaduje się, że zagra w czteroipółgodzinnym spektaklu? O tym dowiedzieliśmy się tydzień przed premierą. Na początku pracy nie wiadomo było, jak długo będzie trwał spektakl. Przyznam, że nie lubię długich spektakli. Mówię to z pozycji widza. Jest pewna granica percepcji i trzeba mieć dla widza trochę...
Piotr Lisiewicz
Przypominamy dziś dwa teksty Zbigniewa Herberta, które poeta napisał w czasie prezydentury Lecha Wałęsy i dzięki którym można odtworzyć atmosferę pierwszej połowy lat 90. Czasu, gdy Polacy, początkowo radośnie witający upadek komunizmu, przekonywali się, że zamiast niepodległego państwa powstaje postkomunistyczna hybryda. Wrażliwość Herberta spowodowała, że należał on do pierwszych, którzy zrozumieli przerażającą skalę kłamstwa i obłudy w nowym systemie. Głos Księcia Poetów był wtedy słabo słyszany, bo nie było Internetu, gdzie tysiące Polaków mogłyby „polubić” jego słowa, odnajdując w nich uczucia kiełkujące także w nich samych. Oba teksty – felieton o Wojciechu Jaruzelskim i list do Lecha Wałęsy w sprawie pułkownika Ryszarda Kuklińskiego –...
Dariusz Jarosiński
Nie mogło być w PRL-u obywatela po maturze, który nie poznałby losów Maćka Chełmickiego – bohatera „Popiołu i diamentu” Jerzego Andrzejewskiego, książki, w której autor dawał intelektualny glejt szlachetnym komunistom do rozprawienia się z bandyckim podziemiem niepodległościowym. Jakie jednak były prawdziwe losy prototypu głównego bohatera, czyli Stanisława Kosickiego? „Historia Roja” Jerzego Zalewskiego reklamowana jest jako „pierwszy film fabularny ukazujący losy Żołnierzy Wyklętych”. To tylko część prawdy. Pierwszym obrazem o Niezłomnych jest „Popiół i diament” Andrzeja Wajdy, zrealizowany na podstawie książki Jerzego Andrzejewskiego. Inna sprawa, że film Wajdy, podobnie jak proza Andrzejewskiego, są utworami fałszującymi historię, hańbiącymi...
Aleksander Hertz, właściciel jedynej liczącej się w dwudziestoleciu międzywojennym wytwórni filmowej, Sfinksa, orzekł, że świeżo upieczona aktorka teatralna, młodziutka Jadzia Smosarska, jest stworzona do filmu. Po czym wyznaczył jej termin zdjęć próbnych… i nie przyszedł. Smosarska nie bacząc na to, że ma do czynienia z „szychą”, napisała mu list z ostrą reprymendą, że tak traktuje kobiety. W odpowiedzi Hertz stwierdził, że „smarkatej” aktorki nie chce widzieć na oczy. Rok później i tak zaangażował ją do filmu. Powyższą historię opisywała sama Smosarska, a przytacza ją Małgorzata Hendrykowska w poświęconej aktorce monografii zatytułowanej po prostu „Smosarska”. Przyszła odtwórczyni ról polskich heroin i następczyni Poli Negri w ...
Piotr Lisiewicz
Malarz Stanisław Frenkiel aresztowany został we Lwowie przez NKWD i zesłany w głąb Związku Sowieckiego. Pewnego razu otrzymał zlecenie, by – na podstawie zdjęcia – namalował portret Ławrentija Berii. „Dobrze, jest podobny, tylko niestety użył Pan różu indyjskiego na policzkach” – ocenił powstałe dzieło malarz z Moskwy w siedzibie NKWD. Jak się okazało, sowieckie wytyczne zakazywały użycia różu indyjskiego na portretach, gdyż mógł on sugerować, że minister nadużywa alkoholu. Gdy w rodzinie rozeszła się wieść, że młody krakowianin Staś Frenkiel chce zostać malarzem, jego babcia wygłosiła przestrogę: „Strzeż się bezeceństw i złego towarzystwa. Pan Wyspiański, którego kiedyś znałam, dostał takiej okropnej choroby, że mu nos odpadł i pędzle musiał sobie do...
Robert Tekieli
Świat okultystów, magów, spirytystów i uzdrawiaczy łączy się z tajnymi kremlowskimi służbami. Jak to możliwe? Nie, nie chodzi o Harrego Pottera. Chodzi o telewizyjnego hipnotyzera i uzdrawiacza Anatolija Kaszpirowskiego. O Marynę Cwigun, prorokinię Białego Bractwa, choć właściwie o jej męża i oficera prowadzącego –  Jurija Kriwonogowa, doktora nauk technicznych i cybernetyka, który prowadził w latach 80. prace w niejawnej placówce naukowej KGB oraz w kijowskim Instytucie Cybernetyki.  O Szoko Asaharę, twórcę sekty Om, ślepego inicjatora zbrodniczego ataku bronią masowego rażenia w tokijskim metrze. O Ninę Kaługinę, potrafiącą unosić przedmioty siłą woli. O przyjeżdżającego do Polski od czasu do...
Małgorzata Matuszak
„To fantastyczne osiągnięcie, że liczba noworodków z zespołem Downa jest zbliżona do zera” – stwierdził szwedzki prof. Niels Uldbjerg. Na Zachodzie dzieci z tym schorzeniem właściwie już się nie rodzą. Bynajmniej nie dlatego, że medycyna potrafi tę chorobę leczyć, ale dlatego, że dotknięte nią dzieci są po prostu zabijane. 6 marca ulicami Warszawy przemaszerowała kolejna, XVII Manifa, zorganizowana jak zwykle przez grupę nieformalną Porozumienie Kobiet 8 Marca. W tym roku pod hasłem „Aborcja w obronie życia”. Rozumiem, iż miała to być „gra słów”, przewrotna prowokacja mająca na celu przykucie uwagi do problemu, który – według organizatorek Manify – jest niezwykle ważny: by przywrócić racjonalność debacie o przerywaniu ciąży. Nie rozumiem jednak, jak można...
Jacek Liziniewicz
Obraz Wałęsy, który razem z całą „Solidarnością” rzucił wyzwanie komunizmowi i Związkowi Sowieckiemu i który uwięziony podczas stanu wojennego odmówił przejścia na drugą stronę, jest ostro niespójny z obrazem Wałęsy z lat 90. Nie mamy pełnej wiedzy o przyczynach. Potrzebne są dalsze badania historyczne. Nie dlatego, że Wałęsa jest tak barwny, lecz dlatego, że przez tyle lat wpływał na losy Polski i innych krajów – z Grzegorzem Kostrzewą-Zorbasem rozmawia Jacek Liziniewicz W latach 1990–1992 był pan wicedyrektorem Departamentu Europy MSZ, dyrektorem Departamentu Planowania i Analiz MSZ, a także dyrektorem Biura Polityki Obronnej MON. Z bliska obserwował Pan działania Lecha Wałęsy. W książce „Lewy czerwcowy” w ...
Po 44 latach komunizmu mieliśmy elitę polityczną, która w większości nie wyobrażała sobie i nie chciała Polski niezależnej od Rosji, Polski niepodległej, Polski związanej z Zachodem politycznie i militarnie. Główną zasługą rządu Jana Olszewskiego była zmiana statusu Polski z kraju zależnego na kraj suwerenny. Zdecydowało o tym kilka działań, które zmieniły sytuację geopolityczną Polski. W sprawie żadnego z nich rząd nie mógł liczyć na wsparcie Wałęsy, było wręcz przeciwnie. Kiedy wspomina się tamte czasy, tj. prezydenturę Wałęsy, to oczywiste jest, że najważniejszą sprawą w tamtym okresie była kwestia kooperacji z NATO. Kto wspomina początek współpracy RP z NATO, na ogół opisuje, jak przebiegał proces decyzyjny w tej...
Przemysław Harczuk
Okrągły Stół zapewnił stronie komunistycznej realny wpływ na władzę, ale bez mandatu demokratycznego. Prezydentura Wałęsy ten mandat postkomunistom zapewniła – z byłym premierem, mecenasem Janem Olszewskim rozmawia Przemysław Harczuk Panie Premierze, środowiska niepodległościowe, które Pan reprezentuje, przez lata domagały się prawdy o przeszłości Lecha Wałęsy. Książka Sławomira Cenckiewicza i Piotra Gontarczyka dowodziła, że były prezydent był TW „Bolkiem”. Autorzy byli jednak odsądzani od czci i wiary. Ujawnienie zawartości szafy Kiszczaka potwierdza, że mieli rację. Odczuwa Pan satysfakcję? Ciężko tu mówić o satysfakcji, raczej o smutku. Smutku, bo okazuje się, że prawda o agenturalnej przeszłości Lecha Wałęsy, który jednak w latach 80. był...
Ryszard Czarnecki
Wałęsa w migawkach. Lato 1981 r., blokada ronda przy „Rotundzie” (dziś rondo Romana Dmowskiego), zderzenie radykalizmu mas ze wstrzemięźliwością (kunktatorstwem?) elit. Wałęsa na moich oczach przepycha się przez tłum, za nim nerwowy rzecznik KKP „Solidarność” Andrzej Celiński... 1981 r., mam 18 lat, właśnie zostałem studentem historii Uniwersytetu Wrocławskiego im. Bolesława Bieruta (taka nazwa obowiązywała niemal do końca lat 80., skrót: UBB – co interpretowaliśmy jako... Uniwersytet im. Brigitte Bardot). Lider NSZZ „Solidarność” przyjechał do Wrocławia, wiec bodaj w pobliżu siedziby Związku przy ul. Mazowieckiej, entuzjazm tłumu, przewodniczący w swoim żywiole. Obracam się wśród ludzi, którzy są „wałęsowcami”. Są nimi z dwóch powodów. Po pierwsze dlatego,...
Piotr Lisiewicz
Był na początku polskiej transformacji krótki czas, gdy komuniści zaczęli się bać. Moskwa słabła i stawała się niepewnym gwarantem ich bezkarności. Być może esbecy zakładający firmy ochroniarskie bali się najmniej, ale tych państwo miało szansę wyrzucić na kryminalny margines. Lech Wałęsa, który w kampanii prezydenckiej z 1990 r. używał hasła przyspieszenia i symbolu uderzającej w grubą kreskę siekierki, w kluczowym momencie zamiast wykorzystać strach komunistów do budowy prawdziwej niepodległości, opowiedział się po ich stronie. To najpoważniejszy zarzut do Wałęsy-polityka: z powodu jego uwikłań Polska przespała kluczowy moment i niepodległości nie udało nam się odbudować przez ćwierćwiecze. Na początek anegdota, tylko z pozoru zbyt lekka...
Katarzyna Gójska-Hejke
Patologie, przeciwko którym kilka miesięcy temu – podczas wyborów prezydenckich i parlamentarnych – wystąpiło wiele milionów Polaków, Wałęsa ma po prostu na sumieniu. Z tego punktu widzenia jest człowiekiem PRL i takim przejdzie do historii. W najnowszym numerze naszego miesięcznika bardzo szczegółowo analizujemy czas prezydentury Lecha Wałęsy. Dla historii III RP była to kadencja zupełnie kluczowa. W świetle dzisiejszej wiedzy nie ma wątpliwości, że „elektryk z Gdańska” był nie tylko wyjątkowo oddanym tajnym współpracownikiem komunistycznej bezpieki, lecz także gwarantem zachowania jej wpływów już po Okrągłym Stole. Polityczna aktywność Wałęsy po 1989 r. była nakierowana na wspieranie i ochronę postkomunizmu w Polsce. Tak jak przed tzw. transformacją aparat...