Temat miesiąca

Ryszard Czarnecki
Marzec ‘68 pamiętam jak przez mgłę. Z wydarzeniami marcowymi kojarzy mi się głównie moja pobita babcia – o czym za chwilę. Jasne, że trochę lepiej zapamiętałem „Wypadki na Wybrzeżu” – z perspektywy siedmiolatka. A już na pewno pamiętam wszystko, co widziałem jako trzynastolatek podczas wydarzeń A.D. 1976. Radom pamiętam siny, jak zbite pałką ludzkie plecy” śpiewał Jan Krzysztof Kelus. Co ja zapamiętałem z 1976 r.? Zupełnie nieobecny w świadomości historycznej Polaków strajk w fabryce butów w Nowym Targu. Chodziłem wtedy do szkoły w Rabce. Nowy Targ był rzut beretem, miałem 13 lat i o tym się mówiło. Zaowocowało to moim pompatycznym protestem na harcerskim zebraniu, wraz z moim zastępowym Romkiem Uszko. Lokalne władze...
Było trzynaście minut po godzinie 12 w południe,  gdy od strony Krakowskiego Przedmieścia na dziedziniec Uniwersytetu Warszawskiego wjechało przez bramę osiem wycieczkowych autokarów. Wysypał się z nich turystyczny „aktyw robotniczy” z pałkami. Fragment listu Beaty Dąbrowskiej do Władysława Gomułki z 23 lutego 1968 r. „Jestem studentką III roku wydziału filozofii. Dnia 16 lutego br. o godz. 20-ej wieczorem zostałam zatrzymana przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa MSW na ulicy i przewieziona do Pałacu Mostowskich. Zasłyszane wówczas zdania do tego stopnia mną wstrząsnęły, że pragnęłabym pokrótce streścić je, a niektóre dokładnie zacytować. I tak usłyszałam: 1. Jak się pracuje pani między Żydami? 2. Ilu było Żydów wśród...
Dawid Wildstein
Wbrew pozorom zarówno Izrael, jak i Polska, patrzą na wiele spraw bardzo podobnie. A to stwarza wspólne perspektywy, a więc i możliwość wzajemnego zrozumienia opartego na zbliżonym bagażu doświadczeń. To niezbędna podstawa, by we właściwy sposób móc spojrzeć na rzeczywistość i odnaleźć w niej możliwe, wspólne interesy. Co łączy właściwie Izrael i Polskę? Jeśli cofnąć się w przeszłość – bardzo wiele. Nie tylko znacząca część populacji Izraela to potomkowie Żydów mieszkających w Polsce, także większość przywódców, którzy doprowadzili do powstania państwa żydowskiego, była polskimi Żydami. Gdy spojrzeć na historię Izraela i ruchu syjonistycznego, widać, jak wiele jego twórcy zaczerpnęli na przykład z etosu militarnego (i...
Olga Doleśniak-Harczuk
Dwa tysiące lat modlitw o to, by powrócić do Jerozolimy, wielkie marzenie o tym miejscu – to jest ten szczególny klej, który spajał Żydów. Bez umiłowania tej tradycji dzisiaj by nas tu nie było – z dr Anną Geifman, ekspertem ds. historii ekstremizmu z Bar-llan University w Ramat Gan, rozmawia Olga Doleśniak-Harczuk. Dr Anna Geifman – absolwentka Wydziału Historii Boston University, doktoryzowała się na Harwardzie pod okiem Richarda Pipesa. Wykładowca Boston University, a od 2007 r. Bar-Ilan University w Izraelu, gdzie obecnie mieszka. Specjalizuje się w historii rosyjskich rewolucji, ZSRS, terroryzmu oraz psycho-historii. Na początku roku w Izraelu ukazało się hebrajskie i poszerzone tłumaczenie jej książki „Death Orders: The...
Zwrot pożydowskiego mienia, które nie ma spadkobierców, na rzecz żyjących ofiar Holocaustu budzi wiele zarówno prawnych, jak i moralnych kontrowersji. Podstawowe pytanie brzmi: czy środkiem do wypełniania sprawiedliwości wobec społeczności żydowskiej nie będzie wielka niesprawiedliwość, której ofiarą padną Polska i Polacy, w żaden sposób nieponoszący odpowiedzialności za nazistowskie zbrodnie? Wprowadzona w amerykańskim Kongresie ustawa JUST Act (Justice for Uncompensated Survivors Today) daje amerykańskiemu Departamentowi Stanu narzędzia, za pomocą których może on wspierać kanałami dyplomatycznymi organizacje zajmujące się odzyskiwaniem mienia żydowskiego, zobowiązuje go także do informowania Kongresu o tym, w jakim stopniu poszczególne państwa,...

Pages